Gluten Free diet အေၾကာင္း

Gluten Free diet အေၾကာင္း



ၿမင္းစားဂ်ံဳ

( ဒီအေၾကာင္းေလးကို ေမးထားတဲ့သူကလည္း အစ္မၾကီး အၿဖဴေရာင္နတ္သမီးၿဖစ္ပါတယ္ ။ Facebook မွာေမး ထားၿခင္းပဲၿဖစ္ ပါတယ္ ။ လက္လွမ္းမီသေလာက္ စုစည္းရွာေဖြတင္ဆက္ေပးလိုက္ပါတယ္ ။ )

Gluten free diet ဆိုတာကေတာ့ gluten မပါတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို ေခၚၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္ ။ Gluten ဆိုတာ ကေတာ့ ဂ်ံဳေစ့ ၊ မုေယာစပါး ၊ ဘာလီ ၊ ရိုင္းဂ်ံဳ ၊ မုေယာေၿခာက္ ၊ စသည္တို႔မွာ ေတြ႔ရတဲ့ ပရိုတိန္း တစ္ မ်ိဳးၿဖစ္ ပါတယ္ ။ Gluten ကို အစားအေသာက္ေတြမွာ အနံ႔ေကာင္းေစဖို႔ ၊ ၾကာရွည္ခံဖို႔ နဲ႔ ထူထဲေစဖို႔ တခါတရံ dextrin အေနနဲ႔ သံုးၾကတာရွိပါတယ္ ။ Gluten free အစားအစာေတြဟာ Celiac disease နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေန တဲ့အေၿခအေနေတြၿဖစ္တဲ့ dermatitis herpetiformis (အေရၿပားေရာင္ရမ္းနာတစ္မ်ိဳး ) နဲ႔ ဂ်ံဳအလာဂ်ီ တို႔ကို ကုသဖို႔အတြက္ ေဆးပညာ အရ လက္ခံထားတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ ကုသခ်က္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ Celiac disease ဆိုတာ ကေတာ့ gulten intolerance လို႔ အသိမ်ားၿပီး အေမရိကန္ ၁၃၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ၿဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ( genetic) ေရာဂါတစ္ခုၿဖစ္ပါတယ္ ။ Celiac disease ရဲ႕ လကၡဏာေတြကေတာ့ ၀မ္းသြားၿခင္း ၊ ကိုယ္ အေလး ခ်ိန္က်ၿခင္း ၊ အာဟာရဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ၿခင္း စတာေတြၿဖစ္ပါတယ္ ။ European ေတြမွာအၿဖစ္မ်ားၿပီး လတ္ တေလာ ေလ့စာစမ္းသပ္မႈအေၿဖေတြအရေတာ့ လူမည္းေတြနဲ႔ အာရွလူေတြမွာလည္းၿဖစ္တယ္လို႔ သိရပါ တယ္ ။

Gluten free diet သည္ အုတ္ဂ်ံဳ ( ၿမင္းစားဂ်ံဳ) ကိုဖယ္ထုတ္ထားၿခင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဆရာ၀န္ေတြကေတာ့ ၿမင္းစား ဂ်ံဳ ( oats) ဟာ celiac ေရာဂါခံစားရသူေတြအတြက္ allergen တစ္ခုလား သို႔မဟုတ္ သူတို႔ဟာ တၿခား အလာ့ ဂ်င္ေတြေၾကာင့္ ၿဖစ္ရတာလားဆိုတာ ( ဂ်ံဳၾကိတ္ခြဲတဲ့ေနရာမွာ တၿခားအလာ့ဂ်င္ေတြနဲ႔ ေရာစပ္ၿခင္း cross contamination ) ဆိုၿပီး ၂ ပိုင္းခြဲၿခားထားပါတယ္ ။ Gluten free ဆိုတာဟာ ဂလူတန္လံုး၀ မပါတာထက္စာရင္ အႏၲာရယ္မရွိေလာက္တဲ့ပမာဏ ပါ၀င္ေနၿခင္းကို ရည္ညႊန္းၿခင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဘယ္ေလာက္ ပမာဏေလာက္ပါရင္ အႏၱရာယ္မရွိဘူဆိုတာကိုေတာ့ အတိအက်မသိရပါဘူး ။ လတ္တေလာ စနစ္တ က်ၿပဳလုပ္ထားတဲ့ review တစ္ခုအရေတာ့ ေန႔စဥ္ gluten 10mg ေအာက္စားသံုးၿခင္းဟာ ဆိုက်ိဳးေတြ ကို မၿဖစ္ေစပါဘူး လို႔ဆိုပါတယ္ ။ Gluten free လို႔ တံဆိပ္ကပ္ထားတာေတြဟာလည္း ႏိုင္ငံ တစ္ခုခ်င္းစီ အေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ ကြဲၿပားၿခားနားမႈ ရွိေနပါတယ္ ။ United States မွာဆိုရင္၂၀၀၇ စံသတ္မွတ္ခ်က္အရ Gluten free ဆိုတာ ဟာ gluten 20 ppm ထက္နည္းတဲ့အစားအေသာက္ကုန္ပစၥည္းေတြၿဖစ္တယ္လို႔ FDA က သတ္မွတ္ခဲ့ ပါတယ္ ။ လတ္တေလာ အၿပည္ၿပည္ဆိုရင္ရာ စံသတ္မွတ္ခ်က္ကေတာ့ 20ppm gluten ေလာက္ ပါ၀င္တဲ့အစားအစာကို Gluten free foods လို႔ေခၚပါတယ္ ။

အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ဂ်ံဳနဲ႔ကစီဓါတ္ပါတဲ့စားဖြယ္ေတြကို gluten free diet ေတႊမၿဖစ္စဥ္းစားၾကပါတယ္ ။ အသံုးအ မ်ားဆံုးကေတာ့ ေၿပာင္းဖူး ၊ အာလံုး ၊ ဆန္ နဲ႔ ကေလာပီနံတို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး ၊ ပဲပုပ္ ၊ ေၿမပဲစ သည္တို႔ကိုလည္း တခါတရံမွာ gluten free အစားအေသာက္အၿဖစ္အသံုးၿပဳၾကၿပီး ပရိုတိန္းနဲ႔ dietary fiber အၿဖစ္ထည့္သြင္းအသံုးၿပဳၾကပါတယ္ ။ ပန္းဂ်ံဳ (buckwheat) ဟာ ဂ်ံဳနဲ႔ ဆက္ႏြယ္မႈမရွိပါဘူး ။ ပန္းဂ်ံဳကို gluten-free diet အၿဖစ္ လက္ခံအသံုးၿပဳႏုိင္ပါတယ္ ။ ဂလူတန္ကို အစားအစာေတြမွာ နည္းလံုးေပါင္းစံုနဲ႔ အသံုးၿပဳၾက ပါတယ္ ။ ဥပမာအားၿဖင့္ အစားအေသာက္ေတြ ေရရွည္တည္ၿမဲေစ၇န္သို႔မဟုတ္ ေရခဲမုန္႔လိုမ်ိဳး ၊ စားၿမိန္ေစ ဖို႔အတြက္ thickener အၿဖစ္လည္းအသံုးၿပဳၾကပါတယ္ ။ Gluten free အစားအစာကို ပဲ စားမယ္လို႔ ၾကံရြယ္ ထားတဲ့လူေတြအတြက္ကေတာ့ ေဆးေတြနဲ႔ ဗီတာမင္ေတြကအစ ပါ၀င္တဲ့ ingredient (ပါ၀င္မႈအမ်ိဳး အစား) ေတြကို ေသခ်ာ ၾကည့္ရွုရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ႏွုတ္ခမ္းနီလိုမ်ိဳး ၊ ႏွုတ္ခမ္းမွာသံုးတဲ့အေမႊးဆီ စတာေတြမွာ လည္း gluten ပါ၀င္ႏိုင္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ မသံုးခင္ေသခ်ာ စစ္ေဆးဖို႔လိုပါတယ္ ။ စာရြက္ေတြမွာ ကပ္တဲ့ ေကာ္ မွာလည္း gluten ပါပါတယ္ ။ အစားအစာအမ်ိဳးစုမွာ gluten ပါ၀င္ေနေပမယ့္လည္း သူတို႔ဟာ ingredient list မွာေတာ့ အၿမဲပါ၀င္ေလ့မရွိပါဘူး ။ ဘာလို႔မပါသလဲဆိုေတာ့ ထုတ္ကုန္တစ္ခု စထုတ္စဥ္မွာ gluten ကို အသံုးမၿပဳ တဲ့အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ၿပင္ဆင္တဲ့အခါ (preparation or manufacturing ) မွာေတာ့ ပါ၀င္လာ ပါတယ္ ။ Natural flavoring လို႔ ဆိုေပမယ့္လည္း gluten ပါ၀င္ႏုိင္တဲ့အတြက္ သတိထား ရမွၿဖစ္ပါတယ္ ။

Gluten free လို႔ကပ္ထားတဲ့ label ေတြရဲ႕မွန္ကန္မႈ

Codex Alimentarius မွသတ္မွတ္ထားတဲ့စံအရ gluten free ကိုသတ္မွတ္ထားပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ဒီစံညႊန္း ဟာ gluten မပါတဲ့ သဘာ၀ အစာေတြကိုေတာ့မရည္ညႊန္းပါဘူး ။ လတ္တေလာ စမ္းသပ္ထားတဲ့ အေၿဖေတြ အရ cloeliac disease ရွိတဲ့ လူတစ္ေယာက္အတြက္ အၿမင္ဆံုး လံုၿခံဳစိတ္ခ်မႈ ၊ အႏၱရာယ္မေပးႏုိင္မႈ ရွိတဲ့ အစားအစာ ဟာ 0.02% ( 200 parts per million ) ေလာက္ပဲရွိပါတယ္ ။ မူလ ဂ်ံဳေစ့ မွာ gluten 12 % ပါ၀င္ပါ တယ္ ။ ေသးငယ္တဲ့ပမာဏၿဖစ္ေပမယ့္လည္း cross contaminate ၿဖစ္ႏုိင္တဲ့အတြက္ ကိုယ္ပိုင္အစားအေသာက္ၿပဳလုပ္တဲ့အခါမွာေရ႔ာ စီးပြားၿဖစ္ထုတ္လုပ္တဲ့အခါမွာေရာ သတိထားဖို႔ေတာ့လို္ပါတယ္ ။ United States မွာေတာ့ gluten ကို တခ်ိဳ႕ေသာအစားအစာေတြမွာ label ကပ္ထားေလ့မရွိပါဘူး ။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ US FDA ဟာ gluten ကို GRAS - Generally Recognized As Safe ( ေယဘူယ်အားၿဖင့္ အႏၱရာယ္မရွိပါ ) လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ အခုေနာက္ ဆံုး မွာေတာ့ အစားအေသာက္ေတြမဟုတ္တဲ့ ေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ဗီတာမင္ေဆးလံုးေတြမွာ အထူး သၿဖင့္ ေဆးေတာင့္ ပံုစံေတြမွာေတာင္မွ gluten ဟာ binding agent အေနနဲ႔ ပါ၀င္တာကိုေတြ႔ရပါတယ္ ။

Gluten free ေပါင္မုန္႔




ေပါင္မုန္႔ဟာ အေနာက္တိုင္းသားေတြ အတြက္ မရွိမၿဖစ္အစားအစာတစ္ခုၿဖစ္ပါတယ္ ။ wheat လိုမ်ိဳးဂ်ံဳေစ့ နဲ႔ၿပဳလုပ္ ထားၿပီး gluten ပါ၀င္ပါတယ္ ။ Wheat gluten ဟာ အထူးသၿဖင့္ ေပါင္မုန္႔ကို ဆြဲဆန္႔လို႔ ရေအာင္ ေပါင္မုန္႔ကို ညက္သြားေအာင္ ေပါင္းစပ္ထည့္၀င္ရတဲ့ အရာတစ္ခုၿဖစ္ပါတယ္ ။ Gluten free ေပါင္မုန္႔ ကိုေတာ့ ဆန္နဲ႔ၿပဳလုပ္ၿပီး ဆန္ေပါင္မုန္႔ ၊ ေၿပာင္းမ်ိဳးႏွံစားပင္ေပါင္မုန္႔ ၊ ေၿပာင္းႏွင့္ၿပဳပ္လုပ္ထားေသာ ေပါင္ုမန္႔ ပဲေပါင္မုန္႔ စသၿဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ gluten မပါ၀င္တဲ့အတြက္ ေရရွည္မွာ ပံုသ႑ာန္ကို ထိမ္းႏိုင္ ဖို႔ေတာ့ မလြယ္ပါဘူး ။ ဒါေၾကာင့္ ဂလူတန္အစား xanthum gum , hydroxypropyl methylcellulose (HPMC) , corn starch နဲ႔ ဥေတြကို အသံုးၿပဳၾကပါတယ္ ။



Gluten free beer

Gluten free အစားေသာက္ေတြမွာ Gluten free beer ကိုလည္းေနာက္ ပိုင္းတြင္က်ယ္စြာ ထုတ္လုပ္ လာၾကၿပီၿဖစ္ပါတယ္ ။ ကဲဒါဆိုရင္ Gluten free diet ေတြကိုစားသံုးၿခင္းၿဖင့္ ဘာေတြၿဖစ္ႏုိင္ သလဲဆိုတာ ကို ဆက္လက္ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ ။

ဂလူတန္မပါ၀င္တဲ့စားေသာက္ကုန္အမ်ားစုမွာ ေဖာလစ္ဓါတ္ ၊ သံဓါတ္နဲ႔ အမွ်င္ဓါတ္ေတြ နညး္ပါးစြာ ပါ၀င္တာ ကိုေတြ႔ရပါတယ္ ။ ဒါ့အၿပင္ gluten free diet ကို အၿမဲ မရရွိႏုိင္တဲ့အတြက္ GSE လို႔ေခၚတဲ့ Gluten-Sensitive Enteropathy လူနာေတြဟာ သတ္မွတ္ထားတဲ့တစ္ေန႔တာ ဂ်ံဳစပါး စာသည္တို႔ကို စားေလ့မရွိၾကပါဘူး ။ စံသတ္ မွတ္ထားတဲ့ gluten free diet ဟာလည္း တစ္ေန႔တာလိုအပ္တဲ့ အမွ်င္ဓါတ္ ၊ ဘီ၀မ္း ၊ ဘီတူး ၊ ေဖာလစ္ ၊ သံဓါတ္နဲ႔ ကယ္လ္စီယမ္ေတြ ကိုလိုက္မမွီပဲ ေလ်ာ့နည္းေနပါတယ္ ။ နီရဲေနတဲ့အသားေတြ ၊ ငါးေတြနဲ႔ ဟင္းသီး ဟင္း ရြက္ေတြမွာေတာ့ လိုအပ္တဲ့ အာဟာရေတြအတြက္ ၿပီးၿပည့္စံုတဲ့ အရာေတြၿဖစ္ပါတယ္ ။

Ref : http://en.wikipedia.org/wiki/Gluten-free_diet
http://www.celiac.com/

သက္တန္႔ခ်ိဳ
18 July 2010

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

ေၿပာင္းလဲလာေသာ ကၽြန္ေတာ့္အေတြးမ်ား

ေၿပာင္းလဲလာေသာ ကၽြန္ေတာ့္အေတြးမ်ား

အခုတေလာ ေဆးပညာပို႔စ္ေတြ အတင္မ်ားေနေတာ့ ေဆးပညာကို သာမန္ေလာက္ပဲစိတ္၀င္စားၿပီး ကဗ်ာ ၊ သုတ ၊ ရသကို ႏွစ္သက္တဲ့ သူေတြအတြက္ေတာ့ၿငီးေငြ႔စရာေကာင္းေနပါလိမ့္မယ္ ။ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ ကေၿပာတယ္ ။ “ ကိုသက္တန္႔..ခင္ဗ်ား ဗ်ာ အလုပ္လည္းမ်ားတယ္ေၿပာေသး ပို႔စ္ေတြကလည္းေန႔တိုင္း တင္လွ ခ်ည္လား ဗ်ာ .. စာဖတ္သူေတြအတြက္ အခ်ိန္ေပးပါဦး ” တဲ့ ။ အမွန္က ဒီလိုၿဖစ္ေနတာပါ ။ ကၽြန္ေတာ္က စာေရး တဲ့ပိုး ငယ္ငယ္ကတည္းက ရွိခဲ့တယ္ဆိုေတာ့ ။ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ပိုး ထခဲ့သလဲဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္ေရးေပး ခဲ့ တဲ့စာေတြေၾကာင့္ တြဲခဲ့ ၊ ကြဲခဲ့ ၾကတဲ့အတြဲေတြမနည္းပါဘူး ။ အဲ အင္တာ နက္ေပၚေရာက္ လာေတာ့ ပိုးက ထိမ္းမရေအာင္ ပိုဆိုးသြာေရာဗ်ာ။ တကယ္က တၿခားသူေတြအတြက္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ ပိုေနလို႔ စာေတြဆက္တိုက္ေရးေနတယ္လို႔ပဲ ထင္ပါလိမ့္မယ္ ။ အမွန္ေတာ့အခုအလုပ္မွာက အလုပ္က ခဏေနမ်ားလာလိုက္ ခဏေနမရွိလိုက္နဲ႔ အခ်ိန္တိုင္းၾကီးမ်ားေနတာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး ။ ဒီေတာ့ notepad ေလးကိုဖြင့္ ဘာသာၿပန္မယ့္လင့္ကို ဖြင့္ထားၿပီးရင္ တေဖ်ာင္းေဖ်ာင္းနဲ႔စာေတြရိုက္ ။ အလုပ္ေပၚလာၿပီဆိုရင္ notepad ကို ေအာက္ကိုခဏခ်ထား ။ တစ္ေန႔လံုးကို လံုးခ်ာလည္ေနေတာ့တာ ။

ညေနဖက္ အလုပ္ၿပီးေတာ့ ေဆးခန္းဖြင့္ေတာ့လည္း လူနာပါးတဲ့အခ်ိန္ေလး စာရြက္နဲ႔ခ်ေရး ( ေနာက္ ပိုင္းေတာ့ေဆးခန္းကို Laptop သယ္ဖို႔စဥ္းစားတယ္ - မွတ္ခ်က္ - ၾကြားၿခင္းမဟုတ္ပါ လက္ေဆာင္ရထားတာပါ :)) ၿပီးတာ နဲ႔ ရံုးကို ေရာက္ရင္ စာၿပန္ရိုက္ ပို႔စ္တင္ ။ ဒီလိုနဲ႔ပဲသံသရာကို လည္ေနေတာ့တာ ။ ေအာ္..ေခါင္း စဥ္နဲ႔ေတာ့ေခ်ာ္ကုန္ပါၿပီ ေရးရင္းနဲ႔ အဲဒီလိုပဲ ။ ေၿပာခ်င္တာက အခ်ိန္ပိုေန၍ ေရးၿခင္းမဟုတ္ပါ ။ ၀ါသနာ + ေစတနာ ပူးေပါင္း၍ ေရးၿခင္းသာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ကၽြန္ေတာ့္အေတြးေတြ ဘာေတြေၿပာင္းလဲသြားသလဲဆိုေတာ့

၁ ။ ပို႔စ္ေတြယူသံုးၿပီး Credit မေပးတဲ့ကိစၥ

ကၽြန္ေတာ္ blogger စၿဖစ္ခင္တုန္းက စာေလးမေတာက္တေခါက္ ေရးစဥ္တုန္းကေပါ့ ။ ကိုယ့္ပို႔္စ္ေတြကို သူမ်ားေတြ က စာေရးသူနာမည္နဲ႔ ၀ဘ္ဆိုက္လိပ္စာ မေဖာ္ၿပထားပဲ ခပ္တည္တည္နဲ႔ သူတို႔ နာမည္တပ္ၿပီး တင္ထား ရင္ ေဒါသထြက္မိပါ၏ ။ အခုလည္း ၀ဘ္ဆိုက္ တခ်ိဳ႔မွာ ပို႔စ္ေတြကို စာေရးသူနာမည္မေဖာ္ၿပပဲ တင္ေန တုန္းပါပဲ ။ ဒါေပမယ့္လည္း အခုေတာ့ ဘေလာ့ သက္တမ္းကလည္း ၂ ႏွစ္ေက်ာ္လာၿပီဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ အခု ေဒါသမထြက္ေတာ့သလိုပဲ ။ ဘယ္လိုေတြးမိသလဲဆိုေတာ့ ငါစေရးကတည္းက သူမ်ားေတြ ဖတ္ေစခ်င္လို႔ ဗဟုသု တ ရေစခ်င္လို႔ ေရးတာပဲေလ ။ စာေရးသူနာမည္ပါတာမပါတာ ၊ သူတို႔နာမည္တပ္ၿပီးပို႔စ္တင္တာထက္ ကၽြန္ေတာ့္ ပို႔စ္ေတြကို စာဖတ္သူေတြဖတ္ၿဖစ္ဖို႔ ကပိုအေရးမၾကီးဘူးလားလို႔ ေတြးမိတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္အ ခုေနာက္ပိုင္း Credit ေပးခ်င္ေပးမေပးခ်င္ေနရပါ၏ ။ စာေရးသူနာမည္ၿဖဳတ္ကာ မိမိတို႔ နာမည္ ခပ္တည္တည္ တပ္ၿပီး ပို႔စ္တင္လည္းရပါ၏ ။ ကၽြန္ေတာ့္စိတ္ထဲ ဘယ္လိုမွမေနေတာ့ပါ ။ စာေတြကူးလို႔မရေအာင္ Right click disable လည္းမလုပ္ပါ ။ ( ကူးခ်င္တဲ့သူက view source ကေနကူးလည္းရတာပါပဲ ) မလုပ္တတ္လို႔ မလုပ္တာ မဟုတ္လားဟု မေမးပါႏွင့္ ။ ကၽြန္ေတာ္ Right click disable လုပ္တတ္ပါသည္ ။ မလုပ္ခ်င္းသာၿဖစ္ပါ၏ ။

၂ ။ ကြန္းမန္႔မ်ားနည္းပါးရၿခင္းအေပၚ

ဟိုး ဘေလာ့ေတြစေရးကတည္းက ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ဘေလာ့မွာ ကြန္းမန္႔ေတြမ်ားေစခ်င္တဲ့အတြက္ ဟိုဘေလာ့ လည္ ဒီဘေလာ့လည္ ကြန္းမန္႔ေတြေပးလိုက္ လုပ္ခဲ့ပါတယ္ ။ (တကယ္လည္း အဲဒီတုန္းက အခ်ိန္ရတဲ့အတြက္ လည္ပတ္ခဲ့ပါတယ္ ။ ) အခုေတာ့အလုပ္ေတြလည္းပိ အခ်ိန္ရွားသြားတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္ဘေလာ့ေတြ မ လည္ႏုိင္ေတာ့ ပါဘူး ။ ဖတ္ယံုေလာက္ပဲတတ္ႏုိင္ခဲ့တယ္ ။ ၿမန္မာၿပည္က ကြန္နက္ရွင္နဲ႔ blogger မွာကြန္း မန္႔ေပးရခက္ ခဲတဲ့အတြက္ နားလည္ခြင့္လႊတ္ေပးေစခ်င္ပါတယ္ ။ အဲဒီမွာ တစ္ခုေတြးမိတာက ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဲဒီလိုလည္ပတ္တဲ့အတြက္ ဘေလာ့ဂါသူငယ္ခ်င္းေတြက အားနာလို႔ၿဖစ္ေစ ၊ ကိုယ့္ဘေလာ့ကို လာလည္လို႔ သူ႔ဘေလာ့ ကို ၿပန္သြားလည္တာၿဖစ္ေစ ကြန္းမန္႔ အၿပန္အလွန္ေပးၾကတာေတြ႔ရပါတယ္ ။ ဒီေတာ့ ကိုယ္ေရးတဲ့ ပို႔စ္ၾကီးက တကယ္လည္းအႏွစ္သာရမရွိပဲနဲ႔ အားနာလုိ႔ၿဖစ္ေစ ၊ လူမႈေရးအရၿဖစ္ေစ ၇တဲ့ကြန္းမန္႔ေတြ ကၽြန္ေတာ္ မလိုခ်င္ေတာ့ပါဘူး ။ တကယ့္ကိုစာဖတ္သူေတြက အႏွစ္သာရ ၿပည့္၀လို႔ အားေပးတဲ့ ကြန္းမန္႔ပဲလိုခ်င္ပါတယ္ ။ (တကယ္ဆို ကြန္းမန္႔ေလးတစ္ခုေတြ႔ရရင္ေတာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ၾကည္ႏူးလို႔...ေနာက္ေရးမယ့္ပို႔စ္ အတြက္ အားအင္ေတြ ေတြၿပည့္၀လို႔ ...)

၃ ။ C box တြင္ဆဲေနသူမ်ားအေပၚ

ကၽြန္ေတာ့္ဘေလာ့ေလးက အေတာ္ကံေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုရမယ္ ။ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ ကာလအထိ စီေဘာက္မွာ တစ္ခါမွ လာ ဆဲတဲ့သူ မေတြ႔ဖူးဘူး ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက မွ cbox မွာ ကၽြနေတာ့္နာမည္နဲ႔ ၿမန္မာႏုိင္ငံက IP address တစ္ခုက လာဆဲထားတာေတြ႔ရတယ္ ။ အရင္စိတ္နဲ႔ဆို ကၽြနေတာ္ေဒါသမိၿပီး ပို႔စ္ေတြၾကီးၾကီး က်ယ္က်ယ္ေရး ၿပီး ၿပန္ေၿပာမိမွာပါ ။ အခုေတာ့ ဒီလိုမဟုတ္ေတာ့ဘူးဗ်ာ ။ ကၽြန္ေတာ့္ကို ဆဲတဲ့သူ ၊ တိုက္ခုိက္ တဲ့သူ ရွိတာ ကၽြန္ေတာ့္ကိုမေက်နပ္လို႔ ၊ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနေသးလို႔ ဘေလာ့မွာ အရည္အခ်င္းမၿပည့္ေသးလို႔ သတိေပးတယ္လို႔ပဲ မွတ္ယူလုိက္တယ္ ။ စာဖတ္သူေတြကို ဒီထက္ပိုၿပီး ဗဟုသုတရေစမယ့္ အရာေတြ နဲ႔ ေပးဆပ္ ဖို႔ လိုတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ေတြးမိတယ္ ။ အဲဒီလာဆဲတဲ့ IP address ကိုေတာ့ စာဖတ္သူေတြကို အားနာ လို႔ message ေတြဖ်က္ၿပီး ကာလတစ္ခုၾကာတဲ့အထိ ban ထားလိုက္ရပါတယ္ ။ အခ်ိန္တန္ရင္ေတာ့ ၿပန္ဖြင့္ေပးသြားမွာပါ ။ ကၽြနေတာ့္မွာ လိုအပ္ခ်က္ေတြမ်ားၾကီးရွိေနပါေသးတယ္ ။

၄ ။ Amature and Professional blogger ကြာၿခားခ်က္

ဒါကလည္း ကၽြန္ေတာ့္ဖက္ကအ ၿမင္ ကၽြန္ေတာ္ေတြးမိတာေလးေတြပါ ။ လိုက္ၾကည့္မိသေလာက္ ဘေလာ့ေတာ္ေတာ္ မ်ား မ်ားက ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိပဲ လုပ္ထားတာေတြ႔ရပါတယ္ ။ အေပ်ာ္သေဘာဆိုေတာ့ စိတ္ပါရင္ေရး တယ္ ။ မပါရင္မေရးဘူး ။ ပို႔စ္တင္ရင္တင္မယ္ မတင္ခ်င္ရင္မတင္ဘူး ။ ဒါဟာ စာဖတ္သူကို မေလးစားဘူးလို႔ ကၽြန္ေတာ္က ထင္ပါတယ္ ။ (တကယ့္ကို အလုပ္ပိလို႔ အေၾကာင္းရွိလို႔ ပို႔စ္တင္တာက်ဲတဲ့သူ ေတြကို ကၽြန္ေတာ္မရည္ရြယ္ပါဘူး ) ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဒီအဆင့္မွာပဲေနၾကေတာ့မွာလား ။ ကၽြန္ေတာ့္ အၿမင္ကေတာ့ တကယ္၀ါသနာပါတဲ့သူ စာဖတ္သူအေပၚ ေစတနာထားတဲ့သူေတြဟာ အရည္မရ အဖတ္မရ ေရးတဲ့ အေပါစားဘေလာ့အဆင္ကေန Pro-blog အၿဖစ္ ကူးေၿပာင္းသင့္ၿပီလို႔ ၿမင္မိပါတယ္ ။ ေပါက္က ရေတြေရးၿပီး စာဖတ္သူေတြကို ဘာေကာင္းက်ိဳးမွ မေပးတဲ့ အေပါစားဘေလာ့ေတြကို ကၽြန္ေတာ္စာ အရွည္ၾကီးေရးမေနေတာ့ပါဘူး ။ ( ဒီေနရာမွာ 18+ blog မ်ားကိုမရည္ရြယ္ပါ ။ 18+ ပင္ၿဖစ္လင့္ကစား အခ်ိန္မွန္ Update လုပ္ႏုိင္တဲ့အတြက္ အဲဒီ ဘေလာ့ေတြမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔လို သာမန္ဘေလာေ့တြထက္ reader ဆယ္ဆေလာက္ မ်ားပါတယ္ ။ Online ဦးေရ ဆယ္ဆေလာက္မ်ားပါတယ္ ။ 18+ blog မ်ားသည္ အင္တာနက္ အေပၚ အခန္းက႑ တစ္ခုအေနနဲ႔ သူ႔ေနရာႏွင့္သူတည္ရွိေသာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ့္အေနနွင့္ ထင္ၿမင္ခ်က္ မေပးလိုပါ ။ ကာယကံရွင္က ဖ်က္ခိုင္းရင္ ၿပန္ဖ်က္ေပးတဲ့ ဆိုက္ပိုင္ရွင္မ်ားကိုေတာ့ ေလးစားပါ၏ )

ဒီေတာ့ Pro-blogger အၿဖစ္ကူးေၿပာင္းမယ္ဆိုရင္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားရွိသင့္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္အၿမင္ သက္သက္နဲ႔ ခ်ေရးၾကည့္မိပါတယ္ ။

- တစ္ေန႔တစ္ခါမဟုတ္ေတာင္ ၂ ရက္တစ္ခါ ေလာက္ ဒါမွမဟုတ္ တစ္ပတ္တစ္ခါေလာက္ အခ်ိန္မွန္ ပို႔စ္ေတြ Update လုပ္ေပးႏုိင္ရပါမယ္ ။

- အေရအတြက္ထက္ အရည္အခ်င္းကိုဦးစားေပးတဲ့ဘေလာ့ၿဖစ္ရပါမယ္ ။

- စာဖတ္သူအေပၚ ေစတနာထားၿပီး တစ္ခုခုေပးစြမ္းႏုိင္ရပါမယ္ ။ ( ခံစားမႈ ၊ သုတ ၊ ရသ စသၿဖင့္ )

- စာဖတ္သူအေပၚ ဘာအက်ိဳးမွမရွိတဲ့ အရည္မရအဖတ္မရ (တခါတေလ ဘာကိုဆိုလိုမွန္း မကိုသိဘူးေရး ထားတာ ) ေတြ ေရွာင္ရပါမယ္ ။

- ဘေလာ့အၿပင္အဆင္သည္ သားနားသပ္ရပ္ရပါမည္ ။

- ၀ါသနာ+ေစတနာ+ စိတ္ရွည္သည္းခံမႈ ၿပီးၿပည့္စံုမွသာ Pro-blogger တစ္ဦးၿဖစ္လာမယ့္လို႔ထင္မိပါတယ္ ။

စာလည္းအေတာ္ရွည္သြားပါၿပီ။ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ေၿပာင္းလဲလာတဲ့အေတြးေတြကို အၿပီးထိဖတ္ေပး တဲ့သူငယ္ ခ်င္းမ်ား ကို အထူးပင္ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ။ စာေတြလည္း ဆက္လက္ေရးၿဖစ္ေနဦးမွာပါ ။

သက္တန္႔ခ်ိဳ
13 July 2011

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

ဖ်ားနာၿခင္း ( Fever ) အေၾကာင္း

ဖ်ားနာၿခင္း ( Fever ) အေၾကာင္း

ကမၻာေပၚမွာ လူတိုင္းလူတိုင္း ေမြးစကေန ေသဆံုးတဲ့အခ်ိန္အထိ ဖ်ားနာၿခင္းကို လူတိုင္း ၾကံဳေတြ႔ဖူးၾကမွာပါ ။ ခႏၶာကိုယ္ ကေန လုပ္ေဆာင္ခ်က္အားလံုးဟာ ပံုမွန္ကဆင့္ ေသြဖီလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဖ်ားနာၿခင္းဆိုတာ ဟာ လကၡဏာ တစ္ခုအေနနဲ႔ ၀င္ေရာက္ေလ့ရွိပါတယ္ ။ လူၾကီးေတြမွာ fever ၀င္ၿပီဆိုရင္မ သက္မသာ ခံစားရေလ့ ရွိၿပီး ကိုယ္အပူခ်ိန္ 103' F (39.4 C) ထိ မေရာက္ခင္အထိေတာ့ ဖ်ားၿခင္းဟာ အႏၱရာယ္ သိပ္မရွိ လွပါဘူး ။ လူငယ္ေတြနဲ႔ ေမြးကင္းစကေလးေတြမွာေတာ့ အပူခ်ိန္ေလး နည္းနည္းတက္ၿခင္းမွာေတာင္မွ ၿပင္းထန္ေသာ ပိုး၀င္မႈ (Infection) ၀င္တာေတြ ၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။

ဒါေပမယ့္လည္း ကိုယ္အပူခ်ိန္ဘယ္ေလာက္မ်ားရင္ ေရာဂါ ရဲ႔ ၿပင္းထန္မႈ ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ အတတ္ေၿပာ လို႔မရပါဘူး ။ သာမန္ဖ်ားနာမႈေလးမွာလည္း ကိုယ္အပူခ်ိန္အမ်ားၾကီးတက္ႏုိင္သလို ၿပင္းထန္တဲ့ ဖ်ားနာမႈေတြမွာလည္း အပူခ်ိန္နည္းနည္းေလးပဲ ရွိႏုိင္ပါတယ္ ။ ပံုမွန္အားၿဖင့္ ရက္အနည္းငယ္ၾကာရင္ ကိုယ္အ ပူခ်ိန္က်သြားေလ့ရွိပါတယ္ ။ တခါတရံ ဘာေဆးမွ မေသာက္ပဲ ေနၿခင္းကလည္းပိုၿပီးေကာင္းမြန္ပါတယ္ ။ တကယ္ေတာ့ ကိုယ္အပူခ်ိန္တက္ၿခင္းဆိုတာ သင့္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ကေန ၿပင္ပမွ၀င္ေရာက္လာတဲ့ပိုးမႊားေတြကို ၿပန္လည္ တိုက္ထုတ္တဲ့ ၿဖစ္စဥ္ Mechanism တစ္ခုပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဖ်ားနာၿခင္း၏ လကၡဏာမ်ား



သင့္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္ဟာ ပံုမွန္ထက္အၿမင့္မွာ ရွိေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ သင္ဟာ Fever ရွိေနပါၿပီ ။ ပံုမွန္ကိုယ္ အပူခ်ိန္ဟာ 98.6'F ( 37 C) ရွိရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဖ်ားနာၿခင္းကို ၿဖစ္ေစတဲ့ ဇစ္ၿမစ္အခ်က္ အလက္ေတြအေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြဟာလည္း ကြဲၿပားၿခားနားမႈ ရွိႏုိင္ပါတယ္ ။ အဲဒါေတြကေတာ့

- ေခၽြးထြက္မ်ားၿခင္း
- ခ်မ္းတုန္ၿခင္း
- ေခါင္းကိုက္ၿခင္း
- ၾကြက္သားမ်ားနာၿခင္း
- အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္း
- ေရဓါတ္ဆံုးရွံုးၿခင္း
- ေမာပန္းႏြမ္းနည္ၿခင္း စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

အပူခ်ိန္ေတြအရမ္းၿမင့္တဲ့ 103'F (39.4C ) နဲ႔ 106 ' F (41.1'C ) ၾကားမွာဆိုရင္ေတာ့

- ထင္ေယာင္ထင္မွားၿဖစ္ၿခင္း
- သတိလစ္ၿခင္း
- ဂနာမၿငိမ္ၿဖစ္ၿခင္း
- တက္ၿခင္း
- ေရဓါတ္ဆံုးရွံုးၿခင္းစသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ေမြးကင္းစကေလးငယ္ေတြမွာ ရွင္းၿပလို႔မရႏုိင္တဲ့ Unexplained fever ဟာ လူၾကီးေတြ ထက္ပိုၿပီး အၿဖစ္မ်ား ပါတယ္ ။ ကေလးငယ္ဟာ အပူခ်ိန္ 101'F (38.3 C) ထက္ပိုမ်ားလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ကိုေခၚ ဖို႔လိုပါၿပီ ။ အကယ္၍ ေအာက္မွာေဖာ္ၿပထားတဲ့အခ်က္ေတြရွိရင္လည္းဆရာ၀န္ကို ၿပဖို႔လိုပါတယ္ ။

- ၃ လေအာက္ကေလးငယ္တြင္ ဖ်ားနာၿခင္း
- အစာေကၽြးၿခင္း ႏို႔တုိက္ၿခင္းအား ၿငင္းဆန္ေနၿခင္း
- ကိုယ္အပူခ်ိန္ၾကီးၿပီး ဂဏာမၿငိမ္ၿဖစ္ေနၿခင္း (ဥပမာ ေအာက္ခံ diaper လဲေပးသည့္အခ်ိန္တြင္ ၿပင္းထန္စြာ ကန္ေၾကာက္ ၍ ငိုၿခင္း)
- ကုိယ္အပူခ်ိန္ၾကီးၿပီး မွိန္းေနၿခင္း ( ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ ၂ ႏွစ္ ေအာက္ကေလးေတြမွာ ဒါဟာ ဦးေႏွာက္ အေၿမွးေယာင္ၿခင္း Meningitis ရဲ႕လကၡဏာ ၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။ Meningitis ဆိုတာ Spinal cord နဲ႔ ဦးေႏွာက္ကို ကာရံထားတဲ့ အေၿမွးပါး membrane နဲ႔ အရည္ေတြမွာ ပိုး၀င္ၿပီး ေရာင္ရမ္းၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္ ။ သင္ရဲ႕ကေလး ငယ္ဟာ meningitis ၿဖစ္ေနတယ္လို႔ သံသယရွိရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ဆီအၿမန္ၿပသဖို႔ လိုအပ္ေနပါၿပီ ။
- ေမြးကင္းစကေလးငယ္တြင္ ပံုမွန္အပူခ်ိန္ထက္နည္းေနၿခင္း ( 97'F - 36.1 C ထက္ နည္းေနၿခင္း ကိုဆိုလို ပါတယ္ ။ ကေလးငယ္ေတြဖ်ားနာရင္ ခႏၶာကို္ယ္မွာ အပူခ်ိန္ကို ထိမ္းမထားႏုိင္ပါဘူး ။ ဒါေၾကာင့္ ပူတာ လည္းၿဖစ္ႏုိင္ သလို ေအးတာလည္းၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ )

အကယ္၍ သင့္ကေလးငယ္ဟာ ခဏခဏ အန္ေနၿပီဆိုရင္ ၊ အပူခ်ိန္ဟာ ရက္ၾကာရွည္ေန ၿပီဆို ရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔ၿပသတာအေကာင္းဆံုးပါပဲ ။ ဆက္လက္ၿပီး ေတာ့ ဖ်ားနာၿခင္းနဲ႔အ တူေအာက္ပါ လကၡဏာ မ်ား ပါရွိလာရင္ေတာ့ သတိထားၿပီး ေဆးကုသမႈခံယူရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။

- ေခါင္းအလြန္အမင္းကိုက္ၿခင္း
- လည္ပင္းေရာင္ၿခင္း
- အေရၿပားတြင္အကြက္မ်ားေပၚၿခင္း ၊ ပိုမိုဆိုးရြားလာၿခင္း
- ေတာက္ပေသာ အလင္းေရာင္မ်ားအား ဓါတ္မတည့္ၿခင္း
- လည္ပင္းခိုင္ၿခင္း လည္ပင္းအေရွ႕သို႔ေကြးမရၿခင္း
- စိတ္ကစဥ္႔ကလ်ားၿဖစ္ၿခင္း
- အၿမဲတမ္းအန္ေနၿခင္း
- အသက္ရွဴခက္ခဲၿခင္း ၊ ဂနာမၿငိမ္ၿဖစ္ၿခင္း ၊ ရင္ဘတ္ေအာင့္ၿခင္း
- ဗိုက္ေအာင့္ၿခင္း ၊ ဆီးသြားစဥ္နာက်င္ၿခင္း စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဘာလို႔ ဖ်ားနာၾကသလဲ



သင့္ရဲ႕ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္ဟာ ေန႔တိုင္းေန႔တိုင္းမွာ ေၿပာင္းလဲႏုိင္ပါတယ္ ။ မနက္ပိုင္းမွာ အပူခ်ိန္ က်ၿပီး ေန႔လည္နဲ႔ညေနေတြမွာ အပူခ်ိန္မ်ားႏုိင္ပါတယ္ ။ တကယ္ေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ပံုမွန္အပူခ်ိန္ဟာ ၉၇ ဖာရင္ဟိုက္ ကေန ၉၉ ဖာရင္ဟိုက္အတြင္းမွာ ရွိေနႏုိင္ပါတယ္ ။ လူအခ်ိဳ႔ကေတာ့ ၉၈.၅ ဖာရင္ဟိုက္ ေက်ာ္ရင္ ဖ်ားနာၿပီလို႔ သတ္မွတ္ေလ့ရွိၾကတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ေသြးဆင္း ခ်ိန္ကာလအတြင္း နဲ႔ ေလ့က်င့္ခန္းအၿပင္းအ ထန္လုပ္ေနခ်ိန္ အတြင္းမွာလည္း သင့္ရဲ႕အပူခ်ိန္တက္ႏုိင္တယ္ဆိုတာ မေမ့ပါနဲ႔ ။ ဖ်ားနာၿခင္းကိုၿဖစ္ေစႏုိင္ တဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့

- ဗိုင္းရပ္နဲ႔ ဘတ္တီးရီးယားပိုးမႊားမ်ား၀င္ေရာက္ၿခင္း
- အပူရွပ္ၿခင္း
- ေနပူရွိန္ထဲ အခ်ိန္ၾကာၿမင့္စြာေနၿခင္း
- ေလးဖက္နာ အဆစ္ၿမစ္နာမ်ားရွိၿခင္း
- ကင္ဆာ အဖုအၾကိတ္မ်ားရွိၿခင္း
- အတက္က်ေဆးႏွင့္ေသြးေပါင္က်ေဆး မ်ား ၊ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားေသာက္သံုးေနၿခင္း
- ဆံုဆို႔ၾကက္ညွာ ေမးခိုင္ စသည့္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားထိုးၿခင္း

တခါတရံမွာ ဖ်ားနာၿခင္းဘာေၾကာင့္ၿဖစ္တယ္ဆိုတာ ခြဲၿခားေနဖို႔မလိုပါဘူး ။ အပူခ်ိန္ ၁၀၁ ဖာရင္ဟိုက္ေက်ာ္ သြားရင္ ဒါမွမဟုတ္ သံုးပတ္ထက္ပိုၿပီးဖ်ားေနရင္ ဒါဟာ ဆရာ၀န္ကလည္း ဘာမွ ေရာဂါဇစ္ၿမစ္ရွာလို႔မရတဲ့ ( Pyrexia of Unknow origin - PUO ) လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္ ။

ေနာက္ဆက္တြဲၿပႆနာမ်ား

ဖ်ားနာၿခင္းရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲၿပႆနာေတြထဲမွာ ေရဓါတ္အလြန္အမင္းဆံုးရွံုးၿခင္း ၊ ထင္ေယာင္ထင္မ်ားၿဖစ္ၿခင္း ၊ သတိလစ္၍ တက္ၿခင္းစတာေတြၿဖစ္ႏုိင္ပါ့တယ္ ။ အဖ်ားၾကီးၿပီးတက္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ Febrile seizures လို႔ေခၚပါ တယ္ ။ တက္တဲ့အခါမွာ သတိလစ္ၿပီးေတာ့ ေၿခလက္ေတြ တုန္ယင္ၿပီးၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။ အခ်ိိန္မၾကာၿမင့္ေစ ဖို႔ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကိုလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္ ။

- ကေလးကို အစာအိမ္ကို ၾကမ္းၿပင္ဖက္ထားၿပီး လဲေလ်ာင္းထားပါ ။
- ကေလးအနီးအနားမွ ခၽြန္ထက္ေသာ အရာမ်ားကိုဖယ္ရွားေပးပါ ။
- တင္းၾကပ္ေသာအ၀တ္အစားမ်ားကို ဖယ္ပါ ။
- ကေလးငယ္ကို ဒါဏ္ရာရေစၿခင္းမွ ကာကြယ္ပါ ။
- ကေလးငယ္ရဲ႕ပါးစပ္ထဲကို မည္သည့္အရာမွ မ၀င္ပါေစနဲ႔ ။ တက္ၿခင္းကို ရပ္တန္႔ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ ။

Seizures အမ်ားစုဟာ သူ႔ဘာသာသူ ၿပန္ရပ္သြားတာမ်ားပါတယ္ ။ ကေလးကို တက္ၿပီးၿပီးခ်င္း ၿဖစ္ေစတဲ့မူရင္း ဇစ္ၿမစ္ကိုသိေအာင္ ဆရာ၀န္နဲ႔အၿမန္ၿပသဖို႔လိုပါတယ္ ။ တက္တာဟာ ၁၀ မိနစ္ေက်ာ္သြားၿပီဆိုရင္ေတာ့ အေရးေပၚ ေခၚ ဖို႔လိုေနပါၿပီ ။

စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈမ်ား

ဆရာ၀န္က သင့္ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာနဲ႔စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ ပိုး၀င္ၿခင္းေၾကာင့္ၿဖစ္တာလား သာမန္ လား ဆိုတာ ခြဲၿခားပါလိမ့္မယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးစစ္တာေလာက္ေတာ့လုပ္ဖို႔လိုပါတယ္ ။ သံုးပတ္ ထက္ေက်ာ္ ၿပီးေငြ႔ေငြ႔ေလးဖ်ားေနတယ္ ၿပီးေတာ့ ဘာလကၡဏာမွလည္းမရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ အနည္းဆံုးလုပ္ ရမွာကေတာ့ ေသြးစစ္တာနဲ႔ ဓါတ္မွန္၇ိုက္ၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဘယ္လိုကုသမလဲ

အဖ်ားအနည္းငယ္ပဲရွိတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္က ကိုယ္အပူခ်ိန္ကို အလွ်င္စလို ခ်ပစ္ေလ့မရွိပါဘူး ။ လကၡဏာေတြၿပၿပီး အဖ်ားၾကာရွည္မွသာလွ်င္ ေရာဂါရဲ႕ ဇစ္ၿမစ္ကို သိဖို႔ ခက္ခဲေလ့ရွိပါတယ္ ။ ကၽြမ္းက်င္ သူေတြကေတာ့ ကိုယ္အပူခ်ိန္ကို အလြန္အမင္းခ်ပစ္ၿခင္းဟာ ခႏၶာကိုယ္ခုခံအားစနစ္ကို ထိခိုက္ေစတယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ။ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြကလည္း ဖ်ားနာၿခင္းကိုၿဖစ္ေစၿပီး တၿခား အသက္ရွုလမ္းေၾကာင္း ဆိုင္ရာပိုး၀င္တာေတြကိုၿဖစ္ေစပါတယ္ ။ အဖ်ားအရမ္းၾကီးရင္ေတာ့ ေအာက္ပါေဆးေတြကို သံုးစြဲႏိုင္ပါတယ္ ။

- ပါရာစီတေမာ ၊ ibuprofen ( ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ သံုးစြဲသင့္ပါတယ္ ၊ အမ်ားၾကီးေသာက္ သံုးၿခင္း ကို ေရွာင္ရွားရပါမယ္ ။ ပါရာစီတေမာကို အမ်ားၾကီးေသာက္သံုးၿခင္းနဲ႔ ေရရွည္ေသာက္ၿခင္းဟာလည္း အသည္းႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ေစပါတယ္ ။ ေဆးေသာက္လြန္သြားရင္ ေသႏုိင္တဲ့အထိၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။ အဖ်ား ၁၀၂ ေအာက္ မွာေတာ့ အဖ်ားက်ေဆးေတြကို ဆရာ၀န္ရဲ႕အၾကံဥာဏ္မပါပဲ တိုက္ေကၽြးလို႔ရပါတယ္ ။
- Aspirin ( လူၾကီးပဲတိုက္ရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ကေလးေတြကို တိုက္လို႔မရပါဘူး ။ ရွားပါးတဲ့ ေသႏုိင္တဲ့ Reye's syndrome ၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။

ကိုယ့္ရဲ႕ ဖ်ားနာၿခင္းၿဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းေတြကိုမူတည္ၿပီးဆရာ၀န္က ပိုးသတ္ေဆးေတြညႊန္ေပးမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ အထူး သၿဖင့္ နမိုးနီယားနဲ႔ အသက္ရွူလမ္းေၾကာင္းပိုး၀င္ၿခင္းေတြမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ Antibiotic ေတြဟာ ဗိုင္းရပ္ပိုး၀င္ၿခင္းကို မကုႏိုင္ပါဘူး ။( ဥပမာ Gastroenteritits and mononucleosis ေရာဂါေတြၿဖစ္ပါတယ္ ) Virus ကိုကု ဖို႔ antiviral ေဆးေတြေတာ့ရွိပါတယ္ ။ ဗိုင္းရပ္၀င္တာကိုအေကာင္းဆံုးကုသၿခင္းကေတာ့ တခါတရံ အနား ယူၿပီး အရည္ရႊမ္းတဲ့အသီးေတြစားသံုးၿခင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

အိမ္မွာဘယ္လိုလုပ္သင့္သလဲ

၁ ။ အရည္ရႊမ္းတဲ့သစ္သီးေတြစားပါ ( အရည္ဆံုးရွံုးၿခင္းကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္ၿပီး တစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလး ငယ္ေတြမွာ ကေလးဓါတ္ဆားေတြေသာက္ဖို႔လိုပါတယ္ ။ ဒီလို ဓါတ္ဆားေတြမွာ ေရနဲ႔ electrolytes ေတြ အခ်ိဳးက်ပါ၀င္ပါတယ္ ။
၂ ။ အနားယူပါ ။( ေကာင္းေကာင္းအနားယူဖို႔လိုပါတယ္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားၿခင္းဟာလည္း အပူခ်ိန္ကို တက္ေစ ပါတယ္)
၃ ။ ေရပတ္တိုက္ေပးပါ ။ ( ေရေႏြးေႏြးနဲ႔စိမ္ထားတဲ့ ေရပတ္၀တ္နဲ႔ ကိုယ္အပူခ်ိန္က်ေအာင္တိုက္ေပးႏုိင္ပါတယ္ ။ အကယ္၍ ေရပတ္တိုက္ရင္းနဲ႔ခ်မ္းတုန္လာရင္ေတာ့ ေရပတ္တိုက္တာကိုရပ္လုိက္ပါ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ခ်မ္းတုန္ တယ္ဆိုတာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းအပူခ်ိန္ေတြၿမင့္တက္လာတာၿဖစ္ၿပီး ၾကြက္သားေတြကို အပူ ထြက္ေအာင္ လႈပ္ခါေနၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ

အေကာင္းဆံုးနဲ႔ဖ်ားနာၿခင္းကိုကာကြယ္တဲ့နညး္ကေတာ့ ေရာဂါပိုးမႊားေတြ ထိေတြ႔မႈ နည္းေအာင္ေန ထုိင္ၿခင္းၿဖစ္ ပါတယ္ ။ ရိုးရွင္းဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ လက္ခဏခဏေဆးၿခင္းပါပဲ ။ ကေလးေတြကို ကစားၿပီး တိုင္း အစာ မစားခင္ အိမ္သာမွ ဆင္းလာတုိင္း ၾကမ္းၿပင္ေပၚတြားတြား ေဆာ့ကစားတိုင္း လက္ေဆးေပးဖို႔ လက္ေဆးဖို႔ အၾကံဥာဏ္ေပးဖို႔လိုပါတယ္ ။ ကေလးေတြကို ဖုန္မႈန္႔သဲေတြ နဲ႔ေဆာ့ ကစားၿပီး တိုင္း ႏွာေခါင္း ပါးစပ္နဲ႔မ်က္လံုးေတြကို မထိမိေအာင္ သင္ၾကားေပးဖို႔လိုပါတယ္ ။ ေနာက္ဆံုး အေနနဲ႔ကေတာ့ ကေလးေတြကို လူအစုအေ၀းထဲသြားတဲ့အခါ ေခ်ာင္းဆိုးၿခင္း ၊ ႏွာေခ်ၿခင္းနဲ႔ၾကံဳရ တဲ့အခါႏွာေခါင္းကို cover လုပ္ထားဖို႔ သင္ၾကားေပးဖို႔လိုအပ္ပါတယ္ ။

Ref : http://www.mayoclinic.com/health/fever

သက္တန္႔ခ်ိဳ
12 July 2011

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

သားအိမ္ကင္ဆာအေၾကာင္း

သားအိမ္ကင္ဆာအေၾကာင္း

( သားအိမ္ကင္ဆာအေၾကာင္းကိုေမးၿမန္းသူကေတာ့ အစ္မၾကီးအၿဖဴေရာင္နတ္သမီးၿဖစ္ပါတယ္ ။ ၿပည့္ၿပည့္စံု စံုၿဖစ္ေအာင္ပို႔စ္တင္ေပးလိုက္ပါတယ္ ။ ေနာက္တစ္ခါပို႔စ္ကေတာ့ Gluten Free ဆိုတဲ့အေၾကာင္းေလး ၿဖစ္ပါ တယ္ ။ ေရးဖို႔အေၾကြးက်န္ေနေသးပါတယ္ )

အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ထိတ္လန္႔ေၾကာက္ရြံ႕ဖြယ္ရာ ေရာဂါတစ္ခုၿဖစ္တဲ့ သားအိမ္ကင္ဆာဟာ ယေန႔ကမၻာေပၚ မွာ အေတာ္ေလးကို ေရပန္းစားလို႔လာပါၿပီ ။ သားအိမ္ကင္ဆာကို ေဆးပညာအရဆိုရင္ Endometrial cancer လို႔ေခၚ ပါတယ္ ။ သားအိမ္ေခါင္း cervix မွာ ၿဖစ္တဲ့ ကင္ဆာကိုေတာ့ cervical cancer လို႔ေခၚပါတယ္ ။ Endometrial cancer ဟာ သားအိမ္ ( Endometrium) မွ တဆင့္ၿဖစ္ေပၚတဲ့ Malignancies ကင္ဆာမ်ိဳးႏြယ္ ပြားေတြၿဖစ္ပါတယ္ ။ သားအိမ္ Uterus နဲ႔ သူ႔ရဲ႕ lining အနားသတ္ေတြမွာၿဖစ္ပြားပါတယ္ ။ United States မွာဆိုရင္ ႏွစ္စဥ္ ၃၅၀၀၀ ေသာ မိန္းမေတြဟာ သားအိမ္ကင္ဆာၿဖစ္ပြားေနၿပီးေတာ့ အၿဖစ္အမ်ားဆံုး အမ်ိဳး သမီးေရာ ဂါတစ္ခုလည္းၿဖစ္ပါတယ္ ။ အၿဖစ္အမ်ားဆံုးပံုစံၿဖစ္တဲ့ Endometrioid adenocarcinoma မွာ ေသြးဆံုးၿပီးသားအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အၿဖစ္မ်ားပါတယ္ ။ ဒီလိုအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပထမဆံုး သားအိမ္နံရံေတြ ထူလာၿခင္း Endometrial hyperplasia စတင္ၿဖစ္ေပၚလာၿပီး ေသြးဆင္းၿခင္း Vaginal bleeding နဲ႔ present လုပ္ပါတယ္ ။ သားဥအိမ္ကင္ဆာနဲ႔ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာၿပီးရင္ တတိယအၿဖစ္အမ်ားဆံုး အမ်ိဳးသမီး မီးယပ္ေရာဂါေၾကာင့္ေသဆံုးမႈ နံပတ္ ၃ အဆင့္မွာ တည္ရွိပါတယ္ ။ သားအိမ္တစ္ခုလံုးထုတ္ပစ္ၿခင္း (TAH - Total Abdominal Hysterectomy ) နဲ႔ ေဘးႏွစ္ဖက္ သားဥအိမ္ႏွင့္ သားအိမ္ သားဥအိမ္ ဆက္လမ္းေၾကာင္း တို႔အား ရွင္းလင္းဖယ္ထုတ္ၿခင္း ( Bilateral salpingo-oophorectomy ) တို႔ ၿပဳလုပ္ရပါတယ္ ။

Endometrial cancer ကို တခါတရံမွာ Uterine cancer လို႔လည္းေခၚၾကပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္လည္း မတူညီတဲ့ ကင္ဆာေတြ ဟာ သားအိမ္အတြင္း endometrium မွသာလွ်င္မကပဲသားအိမ္ရဲ႕ အၿခား တစ္ရွူးေတြ ကေန လည္း ၿဖစ္ေပၚႏုိင္ပါတယ္ ။ ဥပမာ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ cervical cancer , သားအိမ္ၾကြက္သား myometrium မွ ၿဖစ္ေသာ Sarcoma of the myometrium နဲ႔ trophoblastic ေရာဂါတို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

သားအိမ္ကင္ဆာအမ်ိဳးအစားမ်ား



An endometrial adenocarcinoma invading the uterine muscle

Endometrial cancers အမ်ားစုဟာ adnocarcinomas ေတြၿဖစ္ၾကၿပီး ဆိုလိုတဲ့သေဘာကေတာ့ တစ္လႊာ တည္းၿဖစ္ တဲ့ epithelial cells ေတြကေန စတင္ပါတယ္ ။ Epithelial cells ေတြဟာ Endometrium နဲ႔ Endometrial glands ေတြ ကို ပိုင္းၿခားထားပါတယ္ ။ Endometrial carcinoma ကို မိုက္ခရိုစကုပ္နဲ႔ၾကည့္ၿပီး ခြဲၿခားလို႔ရတဲ့ subtypes မ်ားစြာရွိပါတယ္ ။ အၿဖစ္အမ်ားဆံုးကေတာ့ Edommetrioid type ၿဖစ္ပါတယ္ ။ အဲဒီ ပံုစံမွာဆိုရင္ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြဟာ ပိုမိုဆိုးရြားတဲ့ပံုစံၿဖစ္တဲ့ papillary serous carcinoma နဲ႔ clear cell endometrial carcinomas တို႔နဲ႔ကြာၿခားပါတယ္ ။ ကဲဆက္လက္ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ ။



Endometrial stromal sarcoma

Type I - ဒီအမ်ိဳးအစားဟာည ေသြးဆံုးခါနီးအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။ တခါတရံ estrogen (အမ်ိဳးသမီး ေဟာ္မုန္း ) ေတြမ်ားလာၿခင္းနဲ႔အတူ သားအိမ္နံရံထူလာၿခင္းတို႔ကို ၾကံဳေတြ႔ရပါတယ္ ။ သားအိမ္နံရံ ကို အနည္း ငယ္ေဖာက္ ထြင္း၀င္ေရာက္ၿပီး low grade endometrioid type ၿဖစ္ပါတယ္ ။ Prognosis ဆိုတဲ့ ေရာ ဂါ ေၾကာင္ ဆက္လက္အသက္ရွင္ႏုိင္ခြင့္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေကာင္းပါတယ္ ။



Uterine carcinosarcoma

Type II - ဒီအမ်ိဳးအစားကေတာ့ အသက္ပိုၾကီးတဲ့ ေသြးဆံုးၿပီးသားအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ေတြ႔ရပါတယ္ ။ African-Americans ေတြ မွာ ပိုအၿဖစ္မ်ားပါတယ္ ။ estrogen မ်ားလာမႈ နဲ႔ဆက္ႏြယ္မႈမရွိပဲ Prognosis မေကာင္းပါဘူး ။ Type II မွာ ပါ၀င္တာေတြကေတာ့

the high-grade endometrioid cancer,
the uterine papillary serous carcinoma,
the uterine clear cell carcinoma စသည္တို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ ္။

ၿဖစ္ေလ့ၿဖစ္ထမရွိတဲ့ သားအိမ္ကင္ဆာ ေနာက္တစ္မ်ိဳးကေတာ့ Endometrial stromal sarcomas ၿဖစ္ၿပီး အဲဒီကင္ဆာ ကေတာ့ ကလန္းန္ ေတြမဟုတ္တဲ့ connective တစ္ရွူးေတြကေန စတင္ၿဖစ္ေပၚပါတယ္ ။ Uterine carcinosarcoma ကို Malignant mixed mullerian tumor လို႔လည္းေခၚပါတယ္ ။ ရွားပါးတဲ့ သားအိမ္ကင္ ဆာမ်ိဳးၿဖစ္ၿပီး ကင္ဆာဆဲေတြ လြန္စြာပ်ံ႔ႏွံ႕ၿပီး အဲဒီလို ကင္ဆာမ်ိဳးမွာ ဆဲလ္ရဲ႕မူရင္းဇစ္ၿမစ္ကို မသိရွိရပါဘူး ။ မိုက္ကရိုစကုပ္နဲ႔ၾကည့္ၿပီး ေတာ့ေအာက္ပါအတိုင္းလည္းခြဲၿခားႏုိင္ပါတယ ္။

Histological types I - အၿဖစ္အမ်ားဆံုးကေတာ့ Endometrial Adenocarcinoma ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ အဆင့္ ၃ ဆင့္ရွိပါတယ္ ။ Grade I ကေတာ့ ဆဲလ္ေတြကို ေကာင္းစြာ ခြဲၿခားရႏိုင္တဲ့ highly differentiated ၿဖစ္ပါတယ္ ။ Grade II ကေတာ့ moderatley differentiated ၿဖစ္ၿပီး Grade III ကေတာ့ Undifferentiated ဆဲလ္ေတြကို ခြဲၿခားမရႏုိင္တဲ့အဆင့္ၿဖစ္ပါတယ္ ။

Histological types II - Adenocanthoma
Histological types III - Adenosquamous carcinoma Malignant glandular element + malignant squamous element high grade malignancy
Histological types IV - Carcinosarcoma Highly malignant စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

- ေသြးဆင္းၿခင္း ၊ ေသြးဆံုးၿပီးအမ်ိဳးသမီးေတြမွာေတာ့ spotting လို႔ေခၚတဲ့ တစ္စက္ ႏွစ္စက္ေလာက္ ပဲဆင္းႏုိင္ပါတယ္ ။
- မူမမွန္ေသြးဆင္းၿခင္း ၊ မူမမွန္ေသြးဆင္းကာလမ်ား
- အသက္ ၄၀ ေက်ာ္ေသြးဆံုးခါနီးအမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ပံုမွန္ေသြးဆင္းကာလ ၾကား ကာလမ်ား တြင္ ေသြး ဆင္းၿခင္း ။ ေန႔ရက္ၾကာရွည္စြာေသြးဆင္းၿပီး ပမာဏမ်ားၿခင္း ၊ ခဏခဏ ေသြးဆင္းၿခင္းစသည္တို႔ဟာ ကင္ဆာ ၿဖစ္ႏုိင္ တဲ့လကၡဏာေတြၿဖစ္ပါတယ္ ။
- ေသြးအားနည္းၿခင္း ( ရက္အၾကာၾကီး ေသြးဆံုးရွံုးတဲ့အတြက္ၿဖစ္ရၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္
- ၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းနာက်င္ၿခင္း ၊ တင္ပဆုံအတြင္းပိုင္းတြင္ ညွစ္ဆြဲထားသလို နာက်င္ၿခင္း
- အၿဖဴေရာင္သို႔မဟုတ္ အရည္ၾကည္မ်ားဆင္းၿခင္း ( ေသြးဆံုးၿပီးအမ်ိဳးသမီးေတြမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ )

ဘယ္လိုအေၿခအေနမ်ိဳးမွာ အၿဖစ္မ်ားသလဲ

ၿဖစ္ပြားေစတဲ့အခ်က္ Risk Factor ေတြကေတာ့အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္ ။ အဲဒါေတြကေတာ့

- အီစရိုဂ်င္ပမာဏမ်ားၿခင္း
- သားအိမ္နံရံထူလာၿခင္း
- အ၀လြန္ၿခင္း
- ေသြးတိုးၿခင္း
- သားဥအိမ္တြင္ အရည္အိတ္မ်ားစြာတည္ၿခင္း ( Polycystic ovary syndrome)
- ကေလးတစ္ေယာက္မွမေမြးဖူးေသာ Nulliparity ( ကိုယ္၀န္မေဆာင္ဖူးၿခင္း )
- မ်ိဳးမပြားႏုိင္ၿခင္း (ၿမံဳေနၿခင္း)
- အပ်ိဳေဖာ္၀င္ခ်ိန္ေစာၿခင္း (early menarche)
- ေသြးဆံုးခ်ိန္ေနာက္က်ၿခင္း (Late menopause)
- သားအိမ္အတြင္းနံရံအဖုမ်ားပါၿခင္း Endometrial polyps
- ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါရွိၿခင္း
- Taxmoifen ေဆးသံုးေနၿခင္း
- တိရိစၦာန္အဆီမ်ားစြာ စားသံုးၿခင္း
- တင္ပဆံုအား ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ေပးကုသဖူးၿခင္း
- ရင္သားကင္ဆာရွိၿခင္း
- သားဥအိမ္ကင္ဆာ ၿဖစ္ၿခင္း
- မ်ိဳးဥမေၾကြၿခင္း
- အသက္ ၃၅ ႏွစ္အထက္အမ်ိဳးသမီးမ်ား
- ေန႔စဥ္ အရက္မ်ားစြာ ေသာက္သံုးၿခင္း စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ေရာဂါသိေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ

စစၿဖစ္ခ်င္းမွာ ကုသလို႔ရတဲ့အတြက္ Routine screening လုပ္ဖို႔ေတာ့မလိုပါဘူး ။ အေစာပိုင္းအဆင့္ေတြမွာ စမ္းသပ္မႈရဲ႕ အေၿဖက ပံုမွန္ေတြၿဖစ္ေနတတ္ပါတယ္ ။ ေရာဂါပိုၿပင္းထန္လာမွသာလွ်င္သားအိမ္ရဲ႕ အရြယ္အစား ၊ ပံုသ႑ာန္ ၊ အေပ်ာ့အမာစတဲ့လကၡဏာေတြေၿပာင္းလဲသြားမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။

၁ ။ Pap smear ယူၿခင္း
၂ ။ သားအိမ္ၿခစ္ၿပီး အသာစ စစ္ေဆးၿခင္း ( သားအိမ္အတြင္းပိုးႏွင့္သားအိမ္ေခါင္း အပါအ၀င္ )
၃ ။ သားအိမ္ၿခစ္ၿခင္း Endometrial curettage ဟာ အဆင္မေၿပခဲ့ရပင္ Dilation and Curettage ( D&C) သား အိမ္ေခါင္းခ်ဲ႔ၿပီးအတြင္းပိုင္းအား ၿခစ္ယူၿခင္း ။
၄ ။ သားအိမ္အတြင္းမွန္ေၿပာင္းထည့္စစ္ေဆးၿခင္း ( Hysteroscopy ) ။ တခါတည္းသားအိမ္အတြင္းစယူၿပီး biopsy လုပ္ႏုိင္ ပါတယ္ ။ D and C လုပ္သလို မၿမင္မစမ္းလုပ္ေနစရာမလိုပဲ ေသခ်ာ မသကၤာတဲ့ေနရာေတြကို ယူႏုိင္ပါတယ္ ။
၅ ။ Endometiral biopsy or aspiration
၆ ။ မိန္းမကိုယ္ အတြင္းပိုင္းအာ အာထရာေဆာင္းရိုက္ၿခင္း ( Transvaginal ultrasound)
၇ ။ အခုေနာက္ပိုင္း TruTest လို႔ေခၚတဲ့စမ္းသပ္မႈတစ္ခုေပၚလာပါတယ္ ။ က်ံဳဲ႕လို႔ေကြးလို႔ရတဲ့ Tao Brush နဲ႔ သားအိမ္ ရဲ႕ entire lining ကိုၿခစ္ယူပါတယ္ ။ နာက်င္မႈသက္သာၿပီး စမ္းသပ္ဖို႔လံုေလာက္တဲ့ တစ္ရွူးေတြရ ရွိပါတယ္ ။ ရိုးရွင္းၿပီး သက္သာပါတယ္ ။ TruTest ကိုတခါတရံမွာအသံုးၿပဳၿပီး အမ်ားစုကေတာ့ Pap smear ကိုသာ အသံုးမ်ားပါတယ္။
၈ ။ Serum p53 antibody ကိုတိုင္းတာၿခင္း စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ကုသၿခင္း

ပထမဆံုးကုသၿခင္းကေတာ့ Srugical ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ အနည္းဆံုး ၀မ္းဗိုက္အတြင္းအရည္ယူမယ္ (Peritoneal fluid ကို ယူၿပီး cytologic sampling လုပ္ၿခင္း ) ၊ ဗိုက္ဖြင့္ၿခင္း ၊ lymph nodes မ်ားအားစမ္းသပ္ၿပီး biopsy ယူၿခင္း ၊ သား အိမ္ကို ထုတ္ၿခင္း ၊ သားဥအိမ္ ၂ လံုးထုတ္ၿခင္း ၊ Lymph node မ်ားထုတ္ၿခင္း ၊ စသည္တို႔ၿဖစ္ ပါတယ္ ။ တခါတရံ သားအိမ္ေခါင္းအထိပါ ပ်ံ႕ႏွံေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ သားအိမ္ေခါင္းပါ ထုတ္ပစ္ရေလ့ရွိပါတယ္ ။ သားအိမ္ကို ၀မ္းဗိုက္ဖြင့္ၿပီး ထုတ္ၿခင္း (Abdominal hysterectomy ) နဲ႔ မိန္းမကိုယ္အတြင္းမွ အဆင့္လိုက္ ထုတ္ပယ္ၿခင္း ( vaginal hysterectomy ) ဆိုၿပီး ရွိပါတယ္ ။ အဆင့္ ၁ သည္ ခဏခဏၿပန္ၿဖစ္ဖို႔ မ်ားပါတယ္ ။ အဆင့္ ၂ ကိုေတာ့ ခြဲစိတ္ၿပီး ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ေပးပါတယ္ ။ အခ်ိဳ႔ လူနာေတြမွာေတာ့ ကင္ဆာေဆးသြင္းၿခင္း Chemotherapy ကိုေပး ပါတယ္ အထူးသၿဖင့္ အဆင့္ ၃ နဲ႔ ၄ မွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ Endometrial stromal sarcomas အ တြက္ Hormonal therapy ၿဖစ္တဲ့ progestins နဲ႔ antiestrogen ေတြေပးပါတယ္ ။

Herceptin လို႔ေခၚတဲ့ Antibody ကိုေတာ့ HER2/neu protein နဲ႔ overexpress လုပ္ဆတဲ့ ရင္သားကင္ ဆာကုသ တဲ့ေနရာမွာသံုးပါတယ္ ။

ကုသၿခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲ complication မ်ား

- D&C လုပ္ရင္းနဲ႔သားအိမ္ေပါက္ထြက္ၿခင္း ( Uterine perforation ) ရႏိုင္ပါတယ္ ။
- Asherman's syndrome (သားအိမ္အတြင္းပိုင္းကပ္ၿငိတြယ္ၿခင္း ) Intrauterine adhesion ရႏိုင္ပါတယ္ ။ D&C လုပ္တဲ့ အခါ complication အေနနဲ႔ေတြ႔ရပါတယ္ ။ အက်ိဳးဆက္ကေတာ့မ်ိဳးမပြားႏုိင္ၿခင္းနဲ႔ ေနာက္ပိုင္း ကေလးေမြးတဲ့ အခါ အခက္အခဲမ်ိဳးစံု Obstetric complications ေတြနဲ႔ ၾကံဳရႏုိင္ပါတယ္ ။

Ref : http://en.wikipedia.org/wiki/Endometrial_cancer

သက္တန္႔ခ်ိဳ
11 July 2011

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္တစ္ကိုယ္ရည္သန္႔ရွင္းမႈ

အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္တစ္ကိုယ္ရည္သန္႔ရွင္းမႈ

ယေန႔ ၂၁ ရာစုေခတ္ၾကီးမွာ အမ်ိဳးသမီး တစ္ကိုယ္ရည္ က်န္းမာသန္႔ရွင္းမႈအတြက္ လိုးရွင္းေတြ ၊ သန္႔စင္ ရည္ေတြ ဟာ တစ္မ်ိဳးနဲ႔တစ္မ်ိဳး မရိုးရေအာင္ အၿပိဳင္အဆိုင္ ထြက္ေပၚလို႔ လာေနပါၿပီ ။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ မိန္းမကိုယ္ သန္႔ရွင္းေရးေဆးေၾကာအရည္ေတြဟာလည္း ေစ်းကြက္ထဲမွာ အမ်ိဳးအစားစံုလင္စြာ နဲ႔ အလြယ္ တကူ ၀ယ္ယူရရွိေနႏိုင္ပါၿပီ ။ မိန္ကေလးေတြအမ်ားစု ယံုၾကည္ေနတဲ့အခ်က္ကေတာ့ တစ္ကိုယ္ ရည္သံုး လိုးရွင္းေတြသန္႔စင္ရည္ေတြဟာ ေကာင္းတဲ့အေလ့အက်င့္တစ္ခုၿဖစ္တယ္ သန္႔ရွင္းစင္က်ယ္ေစတဲ့ ဖက္ရွင္ (Cleaning fashion) တစ္ခုၿဖစ္တယ္ဆိုတာပါပဲ ။ ခန္႔မွန္းခ်က္အရကေတာ့ United states မွာဆိုရင္ အမ်ိဳး သမီး ၂၀ မီလီယံေလာက္ဟာ Health care lotion လို႔ေခၚတဲ့ တစ္ကိုယ္ရည္သံုး လိုးရွင္းေတြကို တခါတရံ အ သံုးၿပဳၾကၿပီး ၊ အာဖရိကနဲ႔ အာရွေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ အသံုးမ်ားပါတယ္ ။ ဒီလိုလိုးရွင္းေတြကို အသံုးၿပဳၾက တာဟာ တကယ္ပဲ အမ်ိဳးသမီးက်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူၿဖစ္ေစသလား ဒါမွမဟုတ္ ဆိုးက်ိဳးေတြၿဖစ္ေစ သလား ဆိုတာ ပညာရွင္ေတြြက ေဆးပညာဆိုင္ရာ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈ Medical Research ေတြၿပဳ လုပ္ေန ၾကၿပီၿဖစ္ ပါတယ္ ။

သားအိမ္ေခါင္း ၊ သားအိမ္အတြင္းပိုင္းနဲ႔ mucosa ၊ မိန္းမကိုယ္နံရံေတြမွာရွိတဲ့ microbes လို႔ေခၚတဲ့ အဏုၾကည့္ မွန္ေၿပာင္းကိရိယာၿဖင့္သာၿမင္ႏိုင္တဲ့ပိုးမႊားေတြကို vaginal flora က ပံုမွန္အတိုင္းသဘာ၀အေလွ်ာက္ သန္ ႔စင္ေဆးေၾကာေပးပါတယ္ ။ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕သဘာ၀ vaginal flora မွာ ၿပင္ပပိုးမႊားေတြကို ကာကြယ္ တိုက္ထုတ္ႏိုင္တဲ့ လူ႔ခႏၶာကိုယ္အက်ိဳးၿပဳဘတ္တီးရီးယား lactic acid bacteria ေတြ 80 million/ml ေလာက္အထိပါ၀င္ပါတယ္ ။ သူ႔ရဲ႕ အဓိက တာ၀န္ကေတာ့ ၿပင္ပကေန ပိုးမႊားေတြ လြယ္လြယ္ ကူကူ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ၿခင္း ကို ကာကြယ္တားဆီးဖို႔ ၿဖစ္ၿပီး lactic acid bacteria ေတြကို Guardian of health အၿဖစ္တင္ စားေၿပာဆိုၾကပါတယ္ ။ Lactobacillus ေတြမ်ားစြာပါ၀င္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးမိန္းမကုိယ္ထဲက ထြက္တဲ့ အရည္ေတြဟာ မိန္းမကိုယ္ကို ဘသာ၀အေလွ်ာက္ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေစၿခင္း ( self cleaning function) ကို လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္ ။ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈတစ္ခုရဲ႕အေၿဖအရ မ်ိဳးပြားႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ အသက္ ၄၀ အရြယ္အမ်ိဳး သမီးေတြ မွာ lactobacillus ၉၂.၅ ရာခိုင္ႏွုန္းပါ၀င္ၿပီး ၊ အသက္ ၆၀ အရြယ္မ်ာေတာ့ ၆၀ ရာခိုင္ႏွုန္း သာ ပါ၀င္ ပါေတာ့ တယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ မိန္းမကိုယ္မွာ အမ်ိဳးသမီး သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြကို ပံုမွန္အသံုးၿပဳၿခင္းဟာ Lactobacillus ပါ၀င္မႈပမာဏကို ေလ်ာ့နည္းသြားေစႏုိင္ပါတယ္ ။



လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ က ၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီး မိန္းမကိုယ္ေဆးေၾကာရည္ စမ္းသပ္မႈ (women's vaginal washing the report) အရ တစ္ပတ္ကို တစ္ၾကိမ္ေဆးေၾကာၿခင္း သို႔မဟုတ္ ဒီထက္ပို ၿပီး အၾကိမ္ အရည္ အတြက္မ်ားစြာ ေဆးေၾကာၿခင္းဟာ တင္ပဆံုအတြင္းပိုင္း ပိုးမႊား၀င္ေရာက္မႈ ( pelvic infection ) ကိုပို မ်ားေစၿခင္း ၊ ေနရာလႊဲမွား သေႏၶသား ၿပႆနာ ( ectopic pregnancy ) ကို မ်ားၿပားေစၿခင္း ၊ ပိုးမႊား ၀င္ေရာက္ေစ မႈ မ်ားၿပားေစၿခင္း စသည္တို႔ကိုေတြ႔ရွိခဲ့ရပါတယ္ ။ American Journal of Public Health မွ report အ ရ မိန္းမကိုယ္ထဲမွာ အရည္ vaginal fluid မရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ပံုမွန္ မိန္းမကို္ယ္ထဲ အရည္ရိွတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြထက္ Pelvic infection ၿဖစ္ပြားေစတဲ့ ႏွုန္းကို ၇၃ ရာခိုင္ႏွုန္းထိ ပိုမ်ားတယ္လို႔ သိရပါတယ္ ။ ဒါဟာ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးမိန္းမကိုယ္အရည္ရဲ႕ မိမိဘာသာ သန္႔ရွင္း စင္ၾကယ္ေစၿခင္း ဆိုတဲ့ self cleaning function ပ်က္ဆီးသြားၿပီး သားအိမ္ေခါင္း ၊ သားအိမ္ ၊ fallopian tube ( သားအိမ္ႏွင့္ သားဥအိိမ္ဆက္သြယ္ထားေသာလမ္းေၾကာင္း ) စသည္တို႔မွဆင့္ ေရာဂါပိုးမႊားေတြကို ၀င္ေရာက္ေစၿပီး pelvic infection ကို ၿဖစ္ပြားေစပါတယ္ ။

လူအမ်ားစုကေတာ့ လိင္ဆက္ဆံမႈမ်ားတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြ ဟာ ကိုယ္၀န္ကို တားဆီးႏိုင္ဖို႔ တကိုယ္ရည္သံုး သန္႔စင္ေဆး ရည္ေတြကို သံုးစြဲၾကတယ္လို႔ မွားယြင္းယံုၾကည္ေနၾကပါတယ္ ။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ အမ်ိဳးသမီး သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြကို အသံုးၿပဳတာ ပိုးမႊား၀င္ေရာက္တာကို ကာကြယ္ႏုိင္ဖို႔ ၊ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ႏုိင္ဖို႔ ၊စတဲ့ရည္ရြယ္ ခ်က္အမ်ားအေနနဲ႔သံုးစြဲၾကပါတယ္ ။ ဒါေပ မယ့္ ေဆးပညာ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈ အေၿဖအရေတာ့ အားလံုးဟာ ဆန္႔က်င္ဖက္ေတြပါပဲ ။ အင္ဒိုနီးရွားမွ ဆရာ၀န္ေတြ ဟာ မီးမဖြားခင္ကိုယ္၀န္ေဆာင္သည္ ၅၉၉ ေယာက္ကို စမ္းသပ္ခဲ့တဲ့အခါမွာေတာ့ မိန္းမကိုယ္ သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြကို လိင္မွတဆင့္ကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ဖို႔ အတြက္ ရည္ရြယ္ ခ်က္နဲ႔သံုးစြဲေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာ ၿဖစ္ပြားႏုိင္မႈ risk ကိုပိုမ်ားေစပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္လည္း သာမန္မိန္းမ ကိုယ္ကို ေရနဲ႔ ေဆးေၾကာၿခင္းကေတာ့ အႏၱရာယ္မရွိေစပါဘူး ။ ေလ့လာမႈ ဆာေဗးေတြရဲ႕ အေၿဖအ ရေတာ့ မိန္းမကိုယ္ရဲ႕ အက္ဆစ္ဓါတ္ PH မွ် ေၿခ ပ်က္ဆီးသြားၿခင္းဟာ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ တတ္ေသာ ေရာဂါ မ်ားကိုပိုမ်ားေစပါတယ္ ။ ေရကေတာ့ မိန္းမကိုယ္ရဲ႕ အက္ဆစ္မွ်ေၿခကို မေၿပာင္း လဲေစ ပါဘူး ။ ဒါ့အၿပင္ ပံုမွန္ vaginal flora ကိုလည္း မပ်က္ဆီးေစပါဘူး ။

American scholars ေတြဟာ လက္ထပ္ၿပီးသားစံုတြဲ ၈၄၈ ေယာက္ကို စမ္းသပ္ခဲ့တဲ့အခါ မိန္းမကိုယ္ သန္႔စင္ေဆး ရည္နဲ႔ သံုးစြဲၿခင္းဟာ တစ္လမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မႈ ကို ၃၀% ထိေလ်ာ့နည္းသြားေစႏိုင္ပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္ လည္း ဆိုေတာ့ vaginal acidity ေၿပာင္းလဲသြားၿခင္း ၊ micro-ecological ပတ္၀န္း က်င္ ေၿပာင္းလဲ သြားၿခင္း ၊ ေရာဂါပိုးမႊားမ်ားေပါက္ဖြားၾကီးထြားရင္ သင့္ေတာ္ၿခင္း ၊ ဒါ့အၿပင္ ေရာဂါတစ္ခု ခုၿဖစ္ေစဖို႔ လည္း ဦး တည္ႏိုင္ၿပီး ေနာက္ဆံုး infertility လို႔ေခၚတဲ့ မ်ိဳးမပြားႏုိင္ၿခင္း ကိုၿဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ေယဘူ ယ်ၾကည့္ မယ္ဆိုရင္ မိန္းမကိုယ္ဟာ သူ႔ဘာသာသူ အလိုအေလ်ာက္သန္႔ေစေစၿခင္း self cleaning feature ပါရွိတဲ့ အတြက္ မိန္းမကိုယ္သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြသံုးစြဲဖို႔ မလိုအပ္ပါဘူး ။

မိန္းမကိုယ္သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြကို ဘယ္အခိ်န္ေတြမွာ သံုးစြဲဖို႔လိုအပ္သလဲ ?



ေရာဂါတစ္ခုခုကို ေဆးကုသဖို႔ အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္း သန္႔စင္ေဆးေၾကာေဆးရည္ကို လိုအပ္သလို ေရြးခ်ယ္သံုးစြဲႏုိင္ပါတယ္ ။ ေရရွည္ေတာ့မသင့္ေတာ္ပါဘူး ။ မိန္းမကိုယ္ဟာ ပိုးမႊား၀င္ၿပီး PH မွ် ေၿခ ပ်က္ေန မယ္ အနံ႔ေတြဘာေတြဆိုးရြားစြာ နံေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ PH Level 5 အဆင့္ရွိတဲ့ ပါ၀င္တဲ့ မိန္းမကိုယ္ သန္ ႔စင္ေဆးေၾကာရည္ေတြကို ေရြးခ်ယ္သံုးစြဲႏုိင္ပါတယ္ ။ ကဲဒါဆိုရင္ မိန္းမကိုယ္မွ ထြက္တဲ့အရည္ Vaginal discharge အေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ ။ မ်ိဳးပြားႏုိင္တဲ့အသက္ အရြယ္ေတြၿဖစ္ တဲ့ အသက္ ၁၆ ႏွစ္မွ ၄၅ ႏွစ္အတြင္းမွာ ပံုမွန္ မိန္းမကိုယ္ထဲက vaginal discharge ေတြဆင္းေလ့ရွိပါတယ္ ။ ပမာဏ ၊ အေရာင္ ပါ၀င္မႈနဲ႔ အနံ႔ ေတြေၿပာင္းလဲသြားတဲ့အခါမွာေတာ့ ဒါဟာ ေရာဂါတစ္ခု ၿဖစ္ႏုိင္ပါၿပီ ။ ဒီလိုေၿပာင္း လဲၿခင္းဟာ internal factors ေတြၿဖစ္တဲ့ ေဟာ္မုန္းေၿပာင္းလဲၿခင္း ၊ စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားၿခင္း စ တာေတြေၾကာင့္ ၿဖစ္ႏိုင္သလို external factors ေတြၿဖစ္တဲ့ ပိုး၀င္ၿခင္း ၊ တစ္ကိုယ္ရည္သန္႔ရွင္းမႈ အားနည္းၿခင္း စတာေတြေၾကာင့္လည္း ၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။

မိန္းမကိုယ္ထဲမွ ထြက္တဲ့အရည္ဟာ အစိမ္းေရာင္ဖက္သမ္းေနၿပီး အနံဆိုးေတြလည္းရွီမယ္ ပမာဏကလည္း နည္းလိုက္မ်ား လိုက္ၿဖစ္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာ vaginitis လို႔ေခၚတဲ့ မိန္းမကိုယ္ေရာင္ရမ္းၿခင္းၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ။ Vaginal Discharge ရဲ႕ လကၡဏာေတြကေတာ့
- ယားယံၿခင္း
- အနီကြက္မ်ားထြက္ၿခင္း
- တင္ပဆံုရိုးအတြင္းပိုင္းနာၿခင္း
- အနံဆိုးရြားၿခင္း
- ဆီးသြားစဥ္ နာက်င္ၿခင္း ပူၿခင္း
- အဖ်ားတတ္ၿခင္း
- ၾကြက္ႏို႔ကဲ့သို႔ အဖုေလးမ်ားေပါက္ၿခင္း
- ရာသီမဟုတ္ေသာ မူမမွန္ေသြးဆင္းၿခင္း စသည္တို႔ ၿဖစ္ပါတယ္ ။

မိန္းမကိုယ္ထဲ ပိုးမ၀င္ေအာင္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို လိုက္နာၿခင္းအားၿဖင့္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္ ။

၁ ။ သင္ဟာ diaphragm လို႔ေခၚတဲ့ အမ်ိဳးသမီးသံုးကြန္ဒံုး ၊ သုတ္ပိုးသတ္ေသာ ဆပ္ၿပာသို႔မဟုတ္ ဂ်ယ္လီ ဒါမွမဟုတ္ ကြန္ဒံုး တစ္ခုခု သံုးစြဲတဲ့အတြက္ မိန္းမကိုယ္ထဲ ခဏခဏပိုး၀င္ေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ သင့္ဆရာ၀န္ နဲ႔တိုင္ပင္ၿပီး သားဆက္ၿခားနည္းလမ္း Birth control options ေတြကို ၿပန္လည္ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုေနပါၿပီ ။

၂ ။ အိမ္သာတက္ၿပီးတဲ့အခါတိုင္းေဆးေၾကာတဲ့အခါ အေရွ႔မွ အေနာက္သို႔သာ ေဆးေၾကာပါ ။ သို႔မွသာ စအိုအတြင္းမွ ပိုးမႊားမ်ား မိန္းမကိုယ္အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ၿခင္းကို တားဆီးေပးႏုိင္မွာပါ ။

၃ ။ မိန္းမကိုယ္တစ္၀ွိဳက္ကို ေရသန္႔ သို႔မဟုတ္ အနံ႔မပါတဲ့ ဆပ္ၿပာေပ်ာ့ေပ်ာ့နဲ႔ တစ္ေန တစ္ၾကိမ္ေလာက္ေဆးေၾကာေပး ဖို႔လိုပါတယ္ ။ ေရခ်ိဳးခန္းသံုးဆပ္ၿပာမသံုးပါနဲ႔ ။ ေသခ်ာေဆး ေၾကာၿပီး ေၿခာက္ေသြ ႔ေအာင္ သုတ္ပါ ။

၄ ။ ေသြးဆင္းခ်ိန္ကာလအတြင္း မွာ tempons ကို တစ္ေန႔ သံုးၾကိမ္အနည္းဆံုးလဲပါ ။ သင့္ရဲ႕ ကာလၿပီး ဆံုးသြားရင္ ေနာက္ဆံုးအသံုးၿပဳတဲ့ tampon ကို စြန္႔ပစ္ဖို႔ မေမ့ပါနဲ႔ ။

၅ ။ တင္းက်ပ္ တဲ့အ၀တ္အစားေတြကို ၀တ္ၿခင္းကို တတ္ႏိုင္သမွ်ေရွာင္ပါ ။ cotton underwear ကို သာ၀တ္ ဆင္ပါ ။ Cotton underwear နဲ႔ ေခ်ာင္ခ်ိတဲ့ အ၀တ္အစားေတြဟာ သင့္ရဲ႕ မိန္းမကိုယ္ေနရာကို yeast cell ေတြ ၾကီးထြားခိုေအာင္းေစတဲ့ ပူေႏြးစြတ္စိုၿခင္းမွ ကာကြယ္တားဆီးေပးပါတယ္ ။ အက်ပ္ေတြ ၀တ္ဆင္ၿခင္း ဟာလည္း အေရၿပားကို မသက္မသာၿဖစ္ေစၿပီး rash ေတြထြက္ေပၚေစပါတယ္ ။

၆ ။ စပေရးေတြနဲ႔တၿခားအေမႊးနံ႔ေတြပါတဲ့ အရာေတြကို သံုးစြဲၿခင္းကို ေရွာင္က်ဥ္ပါ ။ ဒါေတြဟာ အေရၿပားမွာ irritation ၿဖစ္ေပၚေစၿပီး အလာ့ဂ်စ္ (ဓါတ္မတည့္ၿခင္း )ေတြၿဖစ္ေစပါတယ္ ။

၇ ။ သင္ဟာ လိင္ဆက္ဆံမႈမ်ားတဲ့ multiple sex partners ရွိတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကြန္ဒံုးလည္းမသံုးဘူးဆိုရင္ STD လို႔ေခၚတဲ့ လိင္မွတဆင့္ကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားၿဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္ ။ မိန္းမကိုယ္ ထဲပိုး၀င္ဖို႔ လည္းလြယ္ကူပါတယ္ ။

၈ ။ အမ်ိဳးသားနဲ႔အတူေနၿပီးတဲ့အခါမွာလည္း ဆီးသြားပါ ။ ၿပီးတဲ့အခါမိန္းမ ကိုယ္ေနရာကို ေရေအးေအး နဲ႔ ေဆးေၾကာေပးဖို႔လိုပါတယ္ ။

၉ ။ စက္ဘီးစီးၿခင္း ၊ ၿမင္းစီးၿခင္းစတာေတြဟာ မိန္းမကိုယ္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တဲ့အတြက္ အကန္႔အသတ္ၿဖင့္သာ ၿပဳလုပ္ သင့္ပါတယ္ ။

၁၀ ။ သင့္မွာ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါရွိတယ္ဆိုရင္လည္း ေသြးတြင္းသၾကားဓါတ္ကို ေကာင္းစြာ ထိမ္းထား ဖို႔လို ပါတယ္ ။

လိုအပ္မယ္ဆိုရင္ေတာပိုးေသာက္ေဆးေသာက္သင့္ၿပီး မလိုအပ္ပဲ ပိုးသတ္ေဆးေသာက္ ၿခင္းကို ေရွာင္ရွား ရပါမယ္ ။ ဆရာ၀န္နဲ႔ေသခ်ာၿပသၿပီး သင့္ရဲ႕ေရာဂါရာဇ၀င္က အစ ေသခ်ာစမ္းသပ္စစ္ေဆးကာ ကုသမႈ ခံယူဖို႔လို အပ္ပါတယ္ ။

ြRef : http://vaginal-health.50webs.com/
wikipedia
Vaginal cleaning Fluid in Internet

သက္တန္႔ခ်ိဳ
7 July 2010

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................