Saturday, August 30, 2014

သင္ေရာ ဘယ္လို လူစားမ်ိဳးလဲ ?

George Bernard Shaw က ဒီလိုေျပာခဲ့တယ္

" ကၽြန္ေတာ္ငယ္ငယ္တုန္းက ကၽြန္ေတာ္လုပ္ခဲ့သမွ် အလုပ္ဆယ္ခုမွာ ကိုးခုေလာက္ ရွံုးနိမ့္တာ ေတြ႔ခဲ့ရတယ္
ကၽြန္ေတာ္ ရွံုးနိမ့္မႈကို မလိုခ်င္ဘူး
ဒါေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္အလုပ္ကို ဆယ္ၾကိမ္ပိုလုပ္ခဲ့တယ္ "

------------------------------------------------------------------

လူမွန္ရင္ အရွံုးဆိုတာ ေတြ႔ဖူးၾကမွာပါပဲ
ေလာကၾကီးမွာ မရွံုးဖူးတဲ့လူမရွိပါဘူး လူတိုင္း ရွံုးနိမ့္ဖူးပါတယ္

ဘာကြာသြားသလဲဆိုရင္
အရွံုးကို သင္ခန္းစားယူျပီး ခြန္အားအျဖစ္ေျပာင္းလဲ အသံုးခ်တတ္တဲ့လူနဲ႔
အရွံုးကို စိတ္ဓါတ္က်ျပီး အေလ်ာ့ေပးေပ်ာ့ညံ့သြားတဲ့လူနဲ႔
၂ မ်ိဳးကြာသြားပါတယ္ ။

သင္ေရာ ဘယ္လို လူစားမ်ိဳးလဲ ?

သက္တန္႔ခ်ိဳ
30 August 2014
စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Friday, August 29, 2014

သိဖို႔ မွတ္ဖို႔

သိဖို႔ မွတ္ဖို႔

ေရေရရာရာမသိပဲ သူတစ္ပါးမေကာင္းေၾကာင္းကို မေျပာမိေစနဲ႔
ကိုယ္ထင္သလိုမဟုတ္ခဲ့ရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ရွက္ဖို႔ေကာင္းတယ္

အလကားေနရင္းသူမ်ားခ်မ္းသာၾကီးပြားတာ မနာလိုမျဖစ္ေစနဲ႔
မုဒိတာစိတ္ကို မထားႏုိင္ရင္ ကိုယ့္ဘာသာပဲ ပူေလာင္ဆင္းရဲတတ္တယ္

သူတစ္ပါးေကာင္းစားေနတာ ျမင္ရရင္ ၾကည္ႏူးေပ်ာ္ရႊင္လိုက္ပါ
မနာလို မုန္းတီးျခင္းေတြအစား ၾကိဳးစားလိုစိတ္ကိုသာ ေမြးျမဴပါ

ကိုယ့္ရန္သူကို စိတ္ထဲမွာ ေမြးျမဴမထားနဲ႔
မခြင့္လႊတ္ႏုိင္ဘူးဆိုရင္ေတာင္ စိတ္ထဲကေန အျပီးစြန္႔လႊတ္လိုက္ပါ

သူတစ္ပါးကို စိတ္ဆင္းရဲေအာင္လုပ္ရင္ အရင္ဆံုးစိတ္ဆင္းရဲရမွာကကိုယ္ပါ
သူတစ္ပါးအက်ိဳးကို ပ်က္စီးေအာင္လုပ္ရင္ အရင္ဆံုး ထိခိုက္ပ်က္စီးမွာ ကိုယ္ပါ
သူတစ္ပါးကို မုန္းတီးရင္ အရင္ဆံုးပူေလာင္ရမွာ ကိုယ္ပါ
သူတစ္ပါးကို မေကာင္းေျပာရင္ အရင္ဆံုးမေကာင္းေျပာခံရမွာကကိုယ္ပါ

ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ကိုယ္လက္ညွိဳးထိုးလိုက္တုိင္း
က်န္တဲ့လက္ေလးေခ်ာင္းက ကိုယ့္ကို ျပန္ထိုးသလို
သဘာ၀ ေလာကၾကီးက တန္ျပန္အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြ ေပးေလ့ရွိတဲ့အတြက္ပါပဲ ။ 

သက္တန္႔ခ်ိဳ
စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Thursday, August 28, 2014

ယံုၾကည္စမ္းပါ ။





ကိုယ့္တန္ဖိုးနဲ႔ ကိုယ့္ေပ်ာ္ရႊင္မႈ
ကိုယ့္အရည္အခ်င္းကို တစ္ပါးသူ လာကပ္ေပးတာမျဖစ္ေစနဲ႔
ကိုယ့္ရင္ဘတ္မွာ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ကပ္ႏိုင္တဲ့လူ ျဖစ္ေအာင္ၾကိဳးစားပါ

ေလာကၾကီးမွာ အခက္ခဲဆံုးဆိုတဲ့အရာ မေက်ာ္ျဖတ္ႏုိင္တဲ့အရာဆိုတာမရွိပါဘူး
လူ႔စြမ္းအားထက္ေက်ာ္လြန္တဲ့ ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းမႈဆိုတာလည္းမရွိပါဘူး
ကိုယ့္ကိုယ္ကိုသာ ယံုၾကည္ခ်က္ ရွိေနခဲ့ရင္
ဘယ္ေလာက္ထိ ျမင့္မားတဲ့ ေတာင္တန္းၾကီးျဖစ္ေနပါေစ
ဟိုး ထိပ္ဆံုးထိေရာက္ေအာင္ သင္တက္ႏိုင္ပါတယ္

ယံုၾကည္စမ္းပါ ။

သက္တန္႔ခ်ိဳ
စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းက သင့္ဆီမွာ


ကိုယ့္ဖက္က မိုးေလာက္ၾကီးတဲ့ ျပႆနာျဖစ္ေနေပမယ့္
တစ္ပါးသူအတြက္ ဇီးေစ့ေလာက္သာ ၾကီးတဲ့ ျပႆနာျဖစ္ေနတတ္တယ္

ကိုယ့္ဖက္က ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းလြန္းတယ္ထင္ရေပမယ့္
တစ္ပါးသူအတြက္ ဒီေလာက္လည္း မၾကမ္းတမ္းပါဘူးလို႔ ထင္ေနတတ္တယ္

သူတစ္ပါးကို နားမလည္ရေကာင္းလားဆိုျပီး  အျပစ္မတင္လိုက္ပါနဲ႔
တကယ္ေတာ့ သူတုိ႔ ၾကံဳေတြ႔ဖူးတဲ့ ျပႆနာနဲ႔အခက္အခဲေတြက
ကိုယ္ၾကံဳေနရတာထက္ပိုၾကီးမား ၾကမ္းတမ္းခဲ့လို႔လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္

အသက္တစ္ရာ မေနရ အမႈတစ္ရာၾကံဳရ ဆိုတဲ့စကားလည္းရွိသားပဲ
ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္း ကံဆိုးမႈေတြခ်ည္းၾကံဳေနရတယ္မထင္ပါနဲ႔
လူတိုင္းလိုလို ကံဆိုးတဲ့ေန႔ရက္ေတြ ၾကံဳေတြ႔ဖူးပါတယ္

ျပႆနာနဲ႔အခက္အခဲေတြကို ေက်ာ္ျဖတ္ျပီး
သူမ်ားေတြေတာင္ ေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ ေန႔ရက္ေတြဆီ သြားႏုိင္ေသးတာ
ကိုယ္ေရာ ဘာလို႔ သူတို႔လို မလုပ္ႏုိင္ရမွာလဲ

တကယ္ေတာ့
ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းကသင့္ဆီမွာ
အရည္အခ်င္းကသင့္ဆီမွာ
ယံုၾကည္ျခင္းကသင့္ဆီမွာပါ ။

သက္တန္႔ခ်ိဳ 


စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Wednesday, August 27, 2014

ဘာအတြက္ေၾကာင့္မွစိတ္မညစ္ပါနဲ႔


ဘာအတြက္ေၾကာင့္မွစိတ္မညစ္ပါနဲ႔
ျပႆနာေတြက ခံႏိုင္ရွိမရွိ စမ္းသပ္ၾကတာပါ

ဘာအတြက္ေၾကာင့္မွ စိတ္မညစ္ပါနဲ႔
အခက္အခဲေတြက ၾကံ႕ခိုင္မာေၾကာမႈရွိမရွိ စမ္းသပ္ၾကတာပါ

ဘာအတြက္ေၾကာင့္မွ စိတ္မညစ္ပါနဲ႔
အဆိုးဆံုးေတြ ၾကံဳေတြ႔ႏိုင္သလို
အေကာင္းဆံုးေတြလည္း ၾကံဳေတြ႔ႏုိင္တာမို႔

Do or Die ပါပဲ ေလာကၾကီးမွာ
စိတ္ဓါတ္ေပ်ာ့ညံ့တဲ့လူက ၂ ခါရွံုးရတယ္
ေၾကာက္တတ္တဲ့လူက အၾကိမ္ၾကိမ္ ရွံုးရတယ္
အရွံုးေပးတတ္တဲ့လူက တစ္သက္လံုး ရွံုးေနလိမ့္မယ္

ဘယ္အရာကိုမွ သင္အရွံုးမေပးခ်င္ဘူးဆိုရင္
ဘယ္လို ျပႆနာအခက္အခဲနဲ႔ၾကံဳေတြ႔ရပါေစ
ကိုယ့္စိတ္ကို မယိုင္သြားေစနဲ႔
မလဲသြားေစနဲ႔
မက်သြားေစနဲ႔ ။

သက္တန္႔ခ်ိဳ 
စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Tuesday, August 26, 2014

အရာရာကို ေက်းဇူးတင္လိုက္စမ္းပါ



ပင္ပန္းမႈေတြၾကံဳရမွ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔ျခင္းတန္ဖိုးကိုသိလိမ့္မယ္
စြန္႔ပစ္ျခင္းကို ၾကံဳေတြ႔ဖူးမွ ကယ္ဆယ္ျခင္းရဲ႕တန္ဖိုးကိုသိလိမ့္မယ္

အထီးက်န္ျခင္းကို ၾကံဳေတြ႔ဖူးမွ အသိုင္းအ၀ိုင္းဆိုတာကို နားလည္လိမ့္မယ္
အခက္အခဲဆိုတာ ၾကံဳေတြ႔ဖူးမွ လူ႔တန္ဖိုးဆိုတာကို နားလည္လိမ့္မယ္

နာက်င္ျခင္းကို ခံစားဖူးမွ အရာရာကို ေနသားက်လာလိမ့္မယ္
မုန္းတီးျခင္းကို ခံစားဖူးမွ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာရဲ႕တန္ဖိုးကိုသိလာလိမ့္မယ္

ပင္ပန္းမွာကို မေၾကာက္ပါနဲ႔
အထီးက်န္မွာကို မေၾကာက္ပါနဲ႔
နာက်င္ရမွာကို မေၾကာက္ပါနဲ႔
ႏြံေတာထဲမွာပတၱျမားအေရာင္က ပိုေပၚလြင္သလို
တန္ဖိုးမဲ့ျခင္းေတြထဲမွာ ဘယ္အရာက ပိုတန္ဖိုးရွိတယ္ဆိုတာ ေပၚလြင္ပါတယ္

အရာရာကို ေက်းဇူးတင္လိုက္စမ္းပါ
ရုန္းကန္ထိုးေဖာက္ မာေၾကာတဲ့ စိတ္ဓါတ္ကို
ပင္ပန္းနာက်င္ဆင္းရဲျခင္းေတြကပဲ သင္ေပးႏုိင္တာမို႔ပါ ။

သက္တန္႕ခ်ိဳ
စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Friday, August 22, 2014

အျမီးေပါက္ေသာ လူမ်ား


အျမီးေပါက္ေသာ လူမ်ား




ထူးဆန္းေကာင္းထူးဆန္းေနပါလိမ့္မယ္ ဒါေပမယ့္ တကယ္ရွိပါတယ္ ေဆးပညာအရ ဆိုရင္ေတာ့ ေမြးရာပါ မ်ိဳးရိုးဗီဇ စနစ္မွာ Genetic ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေၾကာင့္ျဖစ္ေစ Embryo ဘ၀မွာကတည္းက fuse လုပ္ရမယ့္အပိုင္းေတြမလုပ္ပဲ မွားယြင္းတြဲဆက္မိတာေတြ ဒါမွမဟုတ္ေဟာ္မုန္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ ျဖစ္ေစ ပရိုတိန္း ဓါတ္ေတြ အဆမတန္ ၾကီးထြားလာမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေစ ဒီလို Syndrome ျဖစ္လာရတယ္လို႔ ယူဆလို႔ရႏိုင္ပါတယ္ ။ ဒီပံုေတြၾကည့္ျပီး လူေတြဟာ ေမ်ာက္ကေန ျဖစ္လာတယ္ဆိုတာ ေသခ်ာသေလာက္ျဖစ္ေနမလားပဲ ။











သက္တန္႔ခ်ိဳ

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Friday, August 8, 2014

လူေတြေၾကာက္ေနၾကတဲ့ အိီဘိုလာ ဗိုင္းရပ္ ဆိုတာ ဘာလဲ


 လူေတြေၾကာက္ေနၾကတဲ့ အိီဘိုလာ ဗိုင္းရပ္ ဆိုတာ ဘာလဲ

အခုတေလာ လူေတြပါးစပ္ဖ်ားမွာ ေရပန္းစားေနတဲ့ အီဘိုလာ ဗိုင္းရပ္အေၾကာင္းေရမယ္စိတ္ကူးျပီးအလုပ္ပိေနတာနဲ႔ ေတာ္ေတာ္နဲ႔မေရးျဖစ္ဘူး ။ ေလဆိပ္ေတြမွာလည္း ၀င္လာတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားေတြမွာ အဖ်ားရွိမရွိစစ္ေဆးျပီး အဖ်ားရွိေနတဲ့ လူနာေတြကို ကုသေစာင့္ေရွာက္ထားတယ္ ႏုိင္ငံအတြင္းေပးမ၀င္ဘူးလို႔လည္းသိရပါတယ္ ။ တေလာက facebook လူမႈကြန္ယက္စာမ်က္ႏွာမွာလည္း အီဘိုလာဗိုင္းရပ္ေၾကာင့္ အနာေတြေပါက္ျပီး ဖ်ားနာတဲ့ပံုတစ္ပံုဆိုျပီးတက္လာပါတယ္ ။ ဒီေတာ့ အမ်ားစုေၾကာက္လန္႔ေနၾကတဲ့ အီဘိုလာ ဗိုင္းရပ္ဆိုတာ ဘာေကာင္ၾကီးလဲ ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔သိဖို႔လိုအပ္လာပါျပီ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ လတ္တေလာ Outbreak ျဖစ္ႏိုင္တဲ့အေနအထားမရွိေသးပါဘူး ။ ဒါေပမယ့္ သို႔ေလာသို႔ေလာ ေၾကာက္လန္႔ေနၾကတာထက္စာရင္ ဒီေကာင္ၾကီးအေၾကာင္းကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းသိေအာင္ေလ့လာၾကရေအာင္ ။

ပထမဆံုး အီဘိုလာဆိုတာ ဘာလဲမေျပာခင္ ဘယ္ကေန စတင္ေပၚေပါက္လာတာလဲဆိုတာ အနည္းငယ္ရွင္းျပပါရေစ ။ ၁၉၇၂ ခုႏွစ္မွာ အီဘိုလာဟာ ဆက္တိုက္ဆိုသလို ျပန္႔ပြားမႈ ၂ ခုျဖစ္ခဲ့တယ္ ။ Nzara , Sudan နဲ႔ Yambuku , Democratic Republic of Congo စတဲ့ေနရာေတြမွာပါ ။ အီဘိုလာဆိုတဲ့ျမစ္အနားမွာရွိတဲ့ရြာေလးတစ္ရြာကေန စတင္ျပန္႔ပြားတာမို႔ အီဗိုလာ ဗိုင္းရပ္လို႔ မွည့္တြင္ခဲ့တယ္လို႔ဆိုတယ္ ။ တကယ္ေတာ့ Ebolavirus ဟာ အုပ္စု သံုးခု၀င္ Filoviridae family ( Filovirus ) ထဲက တစ္ခု အပါအ၀င္ျဖစ္ျပီး သူ႔ မ်ိဳးဗီဇေတြကေတာ့ Marburgvirus နဲ႔ Cuevavirus တို႔ျဖစ္တယ္ ။ အီဘိုလာလို႔ေခၚၾကတဲ့ နာမည္မွာ မ်ိဳးစိတ္ ငါးခုရွိပါတယ္ အဲဒါေတြကေတာ့ Bundibugyo ebolavirus (BDBV) ,  Zaire ebolavirus (EBOV) , Reston ebolavirus (RESTV) , Sudan ebolavirus (SUDV) , Taï Forest ebolavirus (TAFV) စတာေတြျဖစ္ပါတယ္ ။ အီဘိုလာ ဗိုင္းရပ္ကို သိဖို႔ဆိုရင္အဓိက၆ ခ်က္ သိရပါမယ္။

၁ ။ အီဘိုလာ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ ဆိုတဲ့ EVD ကို အီဘိုလာ အဖ်ားငန္းတက္ေရာဂါ Ebola Haemorrhagic fever လို႔ေခၚၾကျပီး လူေတြမွာျဖစ္ရင္ျပင္းထန္တယ္ေသေစတဲ့အထိျဖစ္ႏိုင္တယ္ ။

၂ ။ တစ္ခါျပန္႔နွံ႕ျဖစ္ပြားမႈ Outbreak ျဖစ္ျပီဆိုရင္ ေသေစႏုိင္တဲ့ ႏွုန္း Fatality rate ဟာ ကိုးဆယ္ရာခိုင္ႏွုန္းထိရွိတယ္ ။

၃ ။ အထူးသျဖင့္ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိတာက အာဖရိကအလယ္ပိုင္းအေနာက္ပိုင္းနဲ႔ မိုးသစ္ေတာ အပူပိုင္းေဒသေတြမွာ ကနဦးစျဖစ္ခဲ့တယ္ ။

၄ ။ ေတာရိုင္းတိရစၦာန္ေတြကေန လူေတြကို ကူးစက္ျပီး လူေတြမွာေတာ့ လူသားအခ်င္းခ်င္း human to human transimission ကူးစက္ေလ့ရွိတယ္ ။



၅ ။ Fruit bats လို႔ေခၚတဲ့ လင္းႏို႔ေတြ ( Pteropodidae family ) ဟာအီဘိုလာ ဗိုင္းရပ္ေတြအတြက္ သဘာ၀လက္ခံေကာင္ Natural host ျဖစ္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္ ။

၆ ။ အရမ္းဖ်ားေနတဲ့လူနာေတြဟာ အေရးေပၚကုသမႈ ေစာင့္ေရွာက္မႈလိုအပ္ပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့လူမွာျဖစ္ေစ တိရိစၦာန္မွာျဖစ္ေစ လိုင္စင္ရထားတဲ့ ကုသမႈ ေဆး ( vaccine - ဗက္ဆင္း) မရွိေသးပါဘူး ။

ဘယ္လိုျပန္႔ပြားကူးစက္တတ္သလဲ ?

အီဘိုလာဟာ လူေတြကို ေရာဂါျဖစ္ေနတဲ့ တိရစၦာန္ေတြကထြက္တဲ့အရည္ေတြ ကိုယ္တြင္းကလီစာေတြ ေသြးေတြ ကေနတဆင့္ကူးစက္တတ္ပါတယ္ ။ အာဖရိကမွာဆိုရင္ေတာ့ ဒီေရာဂါဟာ ေရာဂါျဖစ္ေနတဲ့ခ်င္ပန္ဇီေမ်ာက္ေတြ လူ၀ံေတြ လင္းႏို႔ေတြ ေမ်ာက္ေတြ ကို ကိုင္တြယ္ရတဲ့လူေတြကို မိုးသစ္ေတာေတြထဲမွာ ဖ်ားနာ ျခင္းသို႔မဟုတ္ ေသဆံုးျခင္းေတြေတြ႔ရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္ ။ အဲ့ဒီေနာက္မွာ အီဘိုလာဟာ လူထုထဲကို လူလူျခင္းကူးစက္တဲ့နည္းနဲ႔ေရာက္လာတယ္ တိုက္ရိုက္ကူးစက္တဲ့နည္းေတြျဖစ္တဲ့ အေရျပားမွတဆင့္ကူးစက္ျခင္း mucous membranes ခၽြဲသလိပ္ေတြကေနတဆင့္ကူးစက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္ ။ ေသြးေတြ ကလီစာေတြ နဲ႔ အရည္ေတြ ေရာဂါျဖစ္တဲ့လူ body ကေနထြက္တဲ့ အရည္ေတြကေနတဆင့္ သြယ္၀ႈိုက္ေသာနည္းအေနျဖင့္လည္း အဲဒီအရည္ေတြ ထိတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ကေနဆင့္လည္းေရာဂါကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္ ။ ဥပမာ ဖ်ားနာျခင္းကေနျပန္ေကာင္းလာတဲ့အမ်ိဳးသားေယာက္်ားေတြမွာ သူတို႔ရဲ႕ သုတ္ရည္ကေနဆင့္ ေနေကာင္းျပီး ၇ ပတ္အတြင္းမွာေတာင္ တျခားလူကို ေရာဂါကူးစက္ေစႏုိင္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္ ။ EVD ကို သံသယျဖစ္သည္ျဖစ္ေစ confirm ျဖစ္ျပီးလူနာကိုျဖစ္ေစ ကုသတဲ့ ဆရာ၀န္ေတြသူနာျပဳေတြမွာ ဒီေရာဂါကူးစက္ခံရေလ့ရွိပါတယ္ ။ အထူးသျဖင့္ Infection control precaution လို႔ေခၚတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါ ထိမ္းခ်ဳပ္မႈ သတိေပးခ်က္ေတြကို လိုက္နာမႈ နည္းတဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္သူေတြမွာ ကူးစက္ခံရမႈမ်ားပါတယ္ ။

ေမ်ာက္ေတြ ၀က္ေတြကို ကိုင္တြယ္ေနရတဲလူေတြဟာ Reston ebolavirus ကူးစက္ခံရေလ့ရွိျပီး အရမ္းျပင္းထန္တဲ့ကူးစက္ခံရေလ့ရွိသူေတြမွာေတာင္မွ ဘာေရာဂါ လကၡဏာေတြမွမျပသတာေတြလည္းရွိတယ္လို႔ မွတ္တမ္းေတြအရသိရပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ တစ္ခုတည္းေသာ ရရွိႏုိင္တဲ့သက္ေသကေတာ့ အရြယ္ေရာက္ျပီးသား အမ်ိဳးသားေတြမွာျဖစ္ျပီး သူတို႔ကေနဆင့္ လူထုထဲကို ကိုယ္ခံအားက်ေနတဲ့လူေတြ ေဆးကုသမႈခံယူေနရတဲ့လူေတြ ကိုယ္၀န္ေဆာင္သည္ေတြနဲ႔ကေလးေတြကိုကူးစက္ၾကပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ တိရိစၦာန္္ေတြနဲ႔အထိေတြ႔အကိုင္အတြယ္မ်ားတာ ေမြးျမဴေရးလုပ္တာ ေတြကလည္း အမ်ိဳးသားေယာက္်ားေတြမ်ားလို႔ျဖစ္ပါတယ္ ။

ေရာဂါ လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ ?






အီဘိုလာအဖ်ားေရာဂါဟာ ျပင္းထန္တဲ့acute viral illness ျဖစ္ျပီး ရုတ္တရက္အဖ်ားတက္လာတယ္ ႏံုးေခြသြားတယ္ ၾကြက္သားေတြနာလာတယ္ ေခါင္းကိုက္ျခင္း လည္ပင္းနာျခင္းေတြျဖစ္ေစပါတယ္ ။ အဲ့ဒီေနာက္မွာေတာ့ အန္လာမယ္ ၀မ္းသြားတယ္ အနီကြက္ေတြေပၚလာမယ္ ေက်ာက္ကပ္နဲ႔အသည္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြခ်ိဳ႕ယြင္းလာမယ္ အခ်ိဳ႕လူနာေတြမွာဆိုရင္ အျပင္ပိုင္းေရာအတြင္းပိုင္းေရာ ေသြးယိုျခင္းေတြျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္ ။ ဓါတ္ခြဲခန္းစမ္းသပ္မႈေတြမွာဆိုရင္လည္း ေသြးျဖဴဥက်တာ ေသြးခဲေစတဲ့ platelet အေရအတြက္ေလ်ာ့နည္းလာတာ အသည္း အင္ဇိုင္းေတြျမင့္တက္လာတာေတြျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္ ။ လူေတြမွာ ဆိုရင္ သူတို႔ေသြးနဲ႔ အရည္ေတြထဲမွာ ဗိုင္းရပ္ရွိေနသေရြ႕ ေရာဂါကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္ ။ ဓါတ္ခြဲခန္းထဲမွာ ေရာဂါရွိသူတစ္ေယာက္ရဲ႕ စဖ်ားတဲ့အခ်ိန္ကစျပီး ထုတ္ယူတဲ့ သုတ္ရည္ဟာ ၆၁ ရက္ၾကာျပီးမွသာ Ebola virus က ခြဲ ထြက္ပါတယ္ ။ ပိုးေမြးကာလလို႔ေခၚတဲ့ incubation ကာလဟာ ဗိုင္းရပ္စ၀င္ျပီးကာလကေန ေရာဂါလကၡဏာေတြေပၚလာတဲ့အထိ ၂ ရက္ေန ၂၁ ရက္အထိၾကာႏုိင္ပါတယ္ ။

ေရာဂါ ရွိမွန္း ဘယ္လို Diagnosis လုပ္မလဲ ?

တျခားေရာဂါေတြျဖစ္တဲ့ ငွက္ဖ်ား တိုက္ဖြိဳက္ ၊ ၀မ္းေရာဂါ ပလိပ္ နဲ႔တကြ ဦးေႏွာက္အေျမွးေယာင္ အသည္းေယာင္အသား၀ါ နဲ႔ viral haemorrhagic fevers ေတြဟုတ္မဟုတ္ကို အရင္အတည္ျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။ ေအာက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္ျခင္းေတြကေနတဆင့္ အီဘိုလာ ဟုတ္မဟုတ္ ကို diagnosed လုပ္ႏုိင္ပါတယ္ ။
    antibody-capture enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA)
    antigen detection tests
    serum neutralization test
    reverse transcriptase polymerase chain reaction (RT-PCR) assay
    electron microscopy
    virus isolation by cell culture.
လူနာေတြကေနထုတ္ယူတဲ့ ေသြးရည္ၾကည္ သလိပ္ေတြနဲ႔ ဓါတ္ခြဲခန္းသံုး အရာေတြဟာ အလြန္ပဲ ေရာဂါကူးစက္ေစႏုိင္တာေၾကာင့္ တိက်ေသခ်ာစြာ စမ္းသပ္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ေတာ့လိုပါတယ္ ။

ဘယ္လိုကုသၾကမလဲ ?

ကုသရမဲ့ လိုင္စင္ရ vaccine မရွိေသးပါဘူး ။ တျခား ဗက္ဆင္းေတြကို စမ္းသပ္ၾကည့္ေပမယ့္ ဒီေရာဂါအတြက္အသံုးျပဳလို႕ရတာမရွိေသးပါဘူး ။ လူနာတစ္ေယာက္ အရမ္းဖ်ားနာလာျပီဆိုရင္ ေသခ်ာ အထူးၾကပ္မတ္ဂရုစိုက္ဖို႔လိုပါတယ္ ။ လူနာေတြဟာ ေရဓါတ္ဆံုးရွံုးတာ ခဏခဏျဖစ္မယ္ ဒါေၾကာင့္ ဓါတ္ဆားရည္ျပန္ျဖည့္သြင္းရသလို ေသြးေၾကာေတြထဲကေနဆင့္လည္း electrolytes ေတြသြင္းေပးဖို႔လိုပါတယ္ ။ သီးျခားကုသမႈမရွိပါ ေဆးအသစ္ေတြကလည္း စမ္းသပ္ဆဲျဖစ္ပါတယ္ ။

ဘယ္လိုကာကြယ္ထိမ္းခ်ဳပ္ၾကမလဲ ?



တိရိစၦာန္ေတြအတြက္ ဗက္ဆင္းလည္းမရွိပါဘူး ။ ၀က္ေတြ ေမ်ာက္ေတြေနတဲ့ေနရာေတြကို ပိုးသတ္ထားျခင္းသန္႔ရွင္းေအာင္ထားျခင္း ( sodium hypochlorite or other detergents ) စတာေတြက ဗိုင္းရပ္ကို Activate မျဖစ္ေအာင္ တားဆီးတဲ့ေနရာမွာ အသံုး၀င္ပါတယ္ ။ အကယ္၍ ေရာဂါျပန္႔ျပီ Outbreak ျဖစ္ျပီလို႔ယူဆပါက ပထမဆံုးေရာဂါျဖစ္တဲ့ လူျဖစ္ေစ တိရိစၦာန္ျဖစ္ေစ သီးျခားထားရပါမယ္ ။ ေရာဂါကူးစက္ခံရတဲ့ သတၱ၀ါေတြကို သုတ္သင္ျပီး ေသခ်ာ ျမွဳပ္ႏွံျခင္းမီးရွိဳ႕ျခင္းျပဳလုပ္ရပါမယ္ ။ အထူးသျဖင့္ တိရိစၦာန္နဲ႔လူ ကူးးစက္မႈ ႏွဳန္းကိုလည္း ေလ်ာ့နည္းေစဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္ ။ အဲဒီေရာဂါျဖစ္တဲ့ ဧရိယာတ၀ိုက္ကို အ၀င္အထြက္မျပဳလုပ္ရ ဧရိယာအျဖစ္သတ္မွတ္ရပါမယ္ ။ ဒါမွသာ တျခားေနရာေတြကို ျပန္႔ပြားမႈနည္းေစမွာပါ ။ တိရိစၦာန္ေတြဆီမွာ အေကာင္းဆံုးကာကြယ္ထားမွသာ လူေတြကို မကူးစက္ေစမွာပါ သူတို႔မွာ ျဖစ္လာျပီဆိုရင္လည္း လူေတြအေနနဲ႔ထိေတြ႔မႈမရွိတာအေကာင္းဆံုးပါပဲ ။

လူေတြမွာျဖစ္ျပီဆိုရင္ေတာ့ လူ နဲ႔တိရိစၦာန္ထိေတြ႔မႈကို လံုး၀ရပ္ဆိုင္းရပါ့မယ္ ။ ဥပမာ ေမ်ာက္ေတြ ၀က္ေတြ ငွက္ေတြကို ကိုင္တြယ္ျခင္း သူတို႔အသားေတြ ကလီစာေတြနဲ႔လုပ္ထားတဲ့အစာေတြကို တားျမစ္ျခင္း စားသံုးျခင္းမျပဳျခင္း ။ သူတို႔ အေရျပားနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ အ၀တ္အထည္ေတြ ၀တ္ဆင္ျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းေတြကိုပါျပဳလုပ္ရပါမယ္ ။ ေသြးနဲ႔အသားေတြကို စားေသာက္တဲ့အခါမွာလည္း အစိမ္းစားျခင္းကို ေရွာင္က်ဥ္သင့္ျပီး က်က္သည္အထိက်က္ေအာင္ခ်က္ျပဳတ္ျပီးမွ စားေသာက္သင့္ပါတယ္ ။ က်န္တဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့ Virus တစ္ခု Outbreak ျဖစ္ျပီဆိုရင္ျပဳလုပ္ေနၾကေတြအတိုင္း Mask ေတြ Protective clothing ေတြနဲ႔တကြ လက္အိပ္၀တ္ဆင္ျခင္း ထိေတြ႔ကိုင္တြယ္ျခင္းေတြမွာ ေသေသခ်ာခ်ာ ဂရုျပဳျခင္းေတြကိုပါျပဳလုပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။



အဆံုးသတ္အေနနဲ႔ေျပာရရင္ေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေလဆိပ္ေတြမွာ ႏုိင္ငံျခားသား ခရီးသည္ေတြ ဖ်ားနာေနတဲ့လူေတြကို စစ္ေနတာယခုျပဳလုပ္ေနပါတယ္ ။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ တက္လာတဲ့ ပံုထဲက လူနာကေတာ့ EVD ဟုတ္မဟုတ္ confirmation မရွိေသးပါဘူး ။ ထပ္သိရရင္လည္းထပ္ေရးေပးပါ့မယ္ ။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ outbreak မျဖစ္ေသးပါဘူးလို႔ က်န္းမာေရး၀န္ၾကီးဌာနကေျပာဆိုထားတာလည္းေတြ႔ရပါတယ္ ။

ကၽြန္ေတာ္အၾကံေပးခ်င္တာေတြကေတာ့ ေလဆိပ္မွာ ဖ်ားနာလူနာ စစ္ယံုသာမကပဲ ကိုယ့္ျပည္နယ္အတြင္းမွာလဲ အိမ္ေမြးတိရိစၦာန္ေတြဖ်ားနာမႈ သဘာ၀အတိုင္းမဟုတ္ပဲ အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ေသဆံုးမႈရွိမရွိသာမက ေဆးရံုေဆးခန္းေတြမွာလည္း ဖ်ားနာ ျပီး အနီကြက္ေတြ ထြက္တဲ့လူေတြကိုလည္း ေသခ်ာ စာရင္းျပဳစုျပီး report လုပ္ၾကဖို႔ လိုအပ္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ပါတယ္ ။

သက္တန္႔ခ်ိဳ
Ref :
http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/
 http://www.irrawaddy.org/burma/passengers-checked-fever-burmas-airports-amid-ebola-fears.html
Reuters
စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

ဒါေလးေတြေရာဖတ္ၿပီးၿပီလား

Related Posts with Thumbnails