Tuesday, June 1, 2010

စပ်စ္သီးသေႏၶ(Molar Pregnancy)အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

စပ်စ္သီးသေႏၶ(Molar Pregnancy)အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ



ဒီတစ္ခါေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ စပ်စ္သီးသေႏၶအေၾကာင္းကို တင္ၿပေပးလိုက္ပါတယ္ ။ စပ်စ္သီးသေႏၶကို Molar Pregnancy လို႔လည္းေခၚၾကပါတယ္ ။ ရွားပါးတဲ့ၿဖစ္စဥ္တစ္ခုေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး ။ ဒါေပမယ့္ အၿဖစ္ လည္း မမ်ားပါဘူး ။ တစ္ခ်ိဳ႔ကေတာ့ ဒီေရာဂါအေၾကာင္းကို ၾကားဖူးယံုသာၾကားဖူးၿပီး တခ်ိဳ႕ကေတာ့ လံုး၀ကို မ သိၾက ပါဘူး ။ စပ်စ္သီးသေႏၶကို ေနာက္တစ္မ်ိဳး Vesicular Mole လို႔လည္းေခၚၾကပါေသးတယ္ ။

စပ်စ္သီးသေႏၶဆိုတာဘာလည္း ?


အမ်ိဳးသားဆီက ဖိုမ်ိဳးေစ့နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးဆီက မမ်ိဳးေစ့တို႔ ေပါင္းစပ္ထိေတြ႔တယ္ဆိုရင္ပဲ ဇီ၀ကမၼၿဖစ္စဥ္ Physiology နည္းအရ ကိုယ္၀န္ဆိုတာၿဖစ္လာရပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ္၀န္မရင့္ေသးခင္ အေစာပိုင္းမွာ မွားယြင္း မႈ ၊ ေဖာက္ၿပန္မႈ ၊ အားနည္းမႈ တစ္ခုခုေၾကာင့္ အခ်င္းစတင္ၿဖစ္ေပၚၿခင္းအေပၚ အဓိကက်တဲ့ ေၿပာင္း လဲမႈ ေတြေၾကာင့္ သေႏၶသားၿဖစ္ေပၚလာရမယ့္အစား စပ်စ္သီးလိုမ်ိဳး ေရအိတ္အလံုးေလးေတြ ၿဖစ္ေပၚလာတဲ့ ကိုယ္၀န္ ကို စပ်စ္သီး သေႏၶလို႔ေခၚပါတယ္ ။

စပ်စ္သီးသေႏၶအမ်ိဳးအစားေတြက ဘာေတြလည္း ?

ေရာဂါရဲ႕ ရာႏွဳန္းၿပည့္ စပ်စ္သီးကဲ့သို႔ အလံုး အၿပြတ္ေလးမ်ားသာ ေတြ႔ရပါတယ္ ။ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေရအိတ္ အလံုးေလးေတြနဲ႔ အခ်င္းကို တြဲဖတ္ၿပီးေတြ႔ရပါတယ္ ။ အခ်ိဳ႔ကေတာ့ ေရအိတ္အလံုးငယ္ေလးေတြနဲ႔ သေႏၶသား ကို ေရေထြးၿပီးေတြ႔ရတတ္ပါတယ္ ။ အေရွ႕တိုင္းႏိုင္ငံသူေတြက အေနာက္ဥေရာပ သူေတြထက္ အၿဖစ္မ်ားၿပီး အေရွ႕ တိုင္းႏိုင္ငံေတြမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ ၅၀၀ မွာ တစ္ေယာက္ႏွုန္းေလာက္ပဲ ၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။ က်န္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ ၂၀၀၀ မွ ၃၀၀၀ ေလာက္မွာမွ တစ္ေယာက္ေလာက္သာ ၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။

စပ်စ္သီးသေႏၶၿဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြက ဘာေတြလည္း ?



ယခုအခ်ိန္အထိ ၿဖစ္ပြားေစတဲ့အေၾကာင္းအရင္းကို အတိအက် မသိရေသးပါဘူး ။ ၿဖစ္ႏိုင္တဲ့အခ်က္ေတြကေတာ

၁ ။ ဖိုမ်ိဳးေစ့နဲ႔ မမ်ိဳးေစ့ ဓါတ္ခံအား မတူ၍ မတည့္၍ေသာ္လည္းေကာင္း
၂ ။ အစားအေသာက္နဲ႔အာဟာရ မတူ ခ်ိဳ႕တဲ့ၾက၍ လည္းေကာင္း
၃ ။ ရာသီဥတု အေနအထားေၾကာင့္လည္းေကာင္း
၄ ။ အၿခားအေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္လည္းေကာင္း ၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ။ မ်ိဳးရိုးဗီဇနဲ႔ေတာ့ ဆက္စပ္မႈ မရွိပါဘူး ။

ၿပသတဲ့ လကၡဏာေတြေတြက ဘာေတြလည္း ?

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ပထမပိုင္း 1st Trimester မွာအၿဖစ္မ်ားပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္တြဲကိုယ္၀န္က်မွလည္း ၿဖစ္ပြားတာေတြရွိပါတယ္ ။

၁ ။ သာမန္ကိုယ္၀န္ကဲ့သို႔ ဓမၼတာေသြးထိမ္ၿခင္း
၂ ။ ဆီးစစ္ရာတြင္ ႏွစ္ေၾကာင္းေပၚၿခင္း
၃ ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ခံစားရေလ့ရွိေသာ ေအာ္ကလီဆန္ၿခင္း ၊ မူးေ၀ၿခင္း ၊ ပ်ိဳ႕အန္ၿခင္းမ်ား ပိုမိုၿဖစ္ၿခင္း
၄ ။ ကိုယ္၀န္ရွိၿပီး မၾကာမီ ေသြးမၾကာမၾကာဆင္းၿခင္း
၅ ။ ကေလးလႈပ္ခ်ိန္တြင္ ကေလးမလႈပ္ၿခင္း
၆ ။ သားအိမ္အရြယ္အစားနဲ႔ အၿမင့္မွာ ေသြးထိမ္သည့္လထက္ ပိုမိုၾကီးထြားၿမင့္တက္ေနၿခင္း(ရွိသင့္သည့္ အရြယ္ ႏွင့္ ရွိသင့္သည္ထက္ ေသးငယ္ေနၿခင္း)

စသည္တို႔ပဲ ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဘယ္လိုစမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြၿပဳလုပ္မလည္း ?



ဗိုက္ကို ကၽြမ္းက်င္တဲ့ဆရာ၀န္နဲ႔စမ္းသပ္ၿခင္း ၊ Ultrasound ရိုက္ၿခင္း စတဲ့နည္းလမ္းေတြနဲ႔ သိႏိုင္ပါတယ္ ။ တခါတရံ ေသြးဆင္းရာမွာ စပ်စ္သီးကဲ့သို႔ အလံုးေလးေတြ ေသြးခဲေတြနဲ႔အတူ ပါလာတတ္ပါတယ္ ။

စပ်စ္သီးသေႏၶကို ဘယ္လိုကုမလည္း ?

ေသြးမဆင္းမီ နဲ႔ ကိုယ္၀န္ပ်က္မက်မီ သိရွိခဲ့ရင္ေတာ့ ထြက္က်လာေအာင္ ေဆးေပး ေဆးသြင္းရပါတယ္ ။ သားအိမ္ကို ခ်ဲ႕ၿပီး သားအိမ္ၿခစ္ၿခင္း ေလစုပ္စက္နဲ႔ စုပ္ယူၿခင္း (Vacuum suction Curettage ) တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။ လူနာဟာ အသက္ ၄၀ ၀န္းက်င္လည္းၿဖစ္မယ္ မိသားစုလည္း စံုလင္မယ္ သားသမီးေတြ လည္းရွိထား တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီလုိလူနာေတြအတြက္ ေနာက္ဆံုး သားအိမ္ထုတ္ၿခင္းနည္းနဲ႔ ကုသႏိုင္ပါတယ္ ။

ပံုမွန္အားၿဖင့္ေတာ့ မ်က္စိနဲ႔ စပ်စ္သီးလိုမ်ိဳး အလံုးေလးေတြ ေတြ႔ေနရတယ္ဆိုေသာ္လည္း ဓါတ္ခြဲခန္းကို ပို႔ၿပီး ေသခ်ာစီစစ္ဖို႔လိုပါတယ္ ။ တစ္ခ်ိဳ႕က တပိုင္းကင္ဆာ ေၿပာင္းလဲေနမႈမ်ား (Chorio Carcinoma / Malignant Mole) စသၿဖင့္ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္ ။ အဲဒီလို ေၿပာင္းလဲတဲ့လူနာေတြအတြက္လည္း သင့္ေတာ္တဲ့ေသြးသြင္း ကုသၿခင္းနဲ႔ အခ်ိန္တိုအတြင္း ရာႏွဳန္းၿပည့္ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္ပါတယ္ ။

ကုသၿပီးၿပီဆိုေသာ္လည္း ေနာက္ဆက္တြဲ Follow Up ၿပသဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္ ။ ၁ လ တစ္ၾကိမ္ ၃ လ ။ ၃ လတစ္ မၾကိမ္ ၆ လ တစ္ၾကိမ္နဲ႔ တစ္ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ အနည္းဆံုး ႏွစ္ႏွစ္ထိၿပသရန္လိုအပ္ပါတယ္ ။ အဲဒီလိုၿပန္ လည္ၿပ သတဲ့အခါတိုင္းမွာလည္း ဆီးစစ္ၿခင္း (UCG) ၊ Ultrasound ရိုက္ၿခင္းနဲ႔ ရင္ဘတ္ကို ဓါတ္မွန္ရိုက္ၿခင္းမ်ား ၿပဳလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္ ။ ဆိုလိုတဲ့သေဘာကေတာ့ လာၿပသတဲ့အခါတိုင္း အတြင္းပိုင္းစမ္းသပ္ၿခင္း နဲ႔ မလံု ေလာက္ ပါဘူး ။

ဒီေရာဂါဟာေနာက္ထပ္ ထပ္ၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ အလြန္ကိုပဲ ရွားပါးပါတယ္ ။

ေနာက္ထပ္ ကေလးယူလို႔ရမရ ?

ေနာက္ထပ္ကေလးယူလို႔ရပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ေရာဂါၿဖစ္ၿပီး Follow Up ၂ ႏွစ္အတြင္းမွာေတာ့ ကိုယ္၀န္ မယူရပါဘူး ။ ကိုယ္၀န္တားတဲ့အခါမွာလည္း ေဟာ္မုန္းမပါတဲ့သေႏၶတားနည္းေတြနဲ႔ တားသင့္ပါတယ္ ။ ဥပမာ ရက္ေရွာင္ၿခင္း ၊ ကြန္ဒံုးသံုးၿခင္း စသည္တို႔ပဲ ၿဖစ္ပါတယ္ ။ စပ်စ္သီးသေႏၶၿဖစ္ပြားဖူးယံုနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္ မွာ မ်ိဳးဆက္ပြား အရည္အေသြး က်ဆင္းသြားၿခင္းမရွိပါဘူး ။ ေစာစီးစြာ ၿပသကုသလွ်င္ ထိေရာက္စြာ ေပ်ာက္ ကင္း ႏိုင္ေသာေရာဂါၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဒါေပမယ့္ ယေန႔ေခတ္ ေတာရြာေတြမွာ ၿမိဳ႕နဲ႔ ေ၀းလံေခါင္သီတဲ့ေက်းလက္ေတြမွာ ကိုယ္၀န္သည္ေတြဟာ ကေလး စတင္လႈပ္ခ်ိန္ ကိုယ္၀န္ငါးပတ္အလယ္ေလာက္မွ ကေလးမလႈပ္မွန္းသိၾကရၿပီး အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကိုယ္၀န္က လည္း အလြန္အမင္းတင္းက်ပ္ေပါက္ထြက္ၿခင္း ၊ ၀မ္းဗိုက္ထဲမွာ ေသြးသြန္ၿခင္း တို႔ေၾကာင့္ အသက္ အႏၱရာယ္ရွိႏုိင္ပါတယ္ ။ ေနာက္တခါ ကိုယ္၀န္ႏုစဥ္မွာ ေသြးထြက္လြန္ႏိုင္ၿပီး သားအိမ္ေပါက္ၿပဲၿခင္း ၿဖစ္တတ္တဲ့ အတြက္ ကၽြမ္က်င္တဲ့၀ါရင့္ဆရာ၀န္ေတြကိုယ္တိုင္ ေဆာင္ရြက္ကုသဖို႔လည္းလိုပါတယ္ ။ Follow Up ၾကည့္ရွုဖို႔ အတြက္ေတာ့ OG ေတြရွိတဲ့ေဆးရံုေတြကိုသာ ညႊန္ၾကားဖို႔လိုအပ္ပါတယ္ ။

Ref : (1) Reproductive Health
(2) Obestetric and Gynaecological Problems
(3) Google Image Search
(4) Health Education for Reproductive Health (Myanmar -Professor Myint Maung Maung)

သက္တန္႔ခ်ိဳ
1st June 2010

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

2 comments:

  1. အမ်ိဳးသမီးေတြ သိသင့္ သိထိုက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုပါပဲ...ေက်းဇူးပါ ကိုသက္တန္ ့ေရ..

    ReplyDelete
  2. က်ေတာ့ ရဲ႕ တစ္ဦးတည္းေသာ အစ္မမွာ ကိုယ္ဝန္ ရပီဆုိေတာ့ ေပ်ာ္လိုက္ရတာ။ အဲဒီဗိုက္ဟာ က်ေတာ္တို႔ မိသားစုရဲ႕ ပထမဆုံးေသာ မ်ိဳးဆက္သစ္ကေလးေလ။ က်ေတာ္က စလုံးမွာ ေဖေဖာ္ဝါရီပိတ္ရက္ ျပန္ခါလဲနီးပီေလ။ မၾကီးအတြက္ ဗိုက္ဖုံး အက်ၤီေတြလည္း မရွက္မေၾကာက္လုိက္ဝယ္. တူေလးမွန္းမသိ တူမေလးမွန္းမသိတဲ့ ကေလးေလးဖို႔လည္း အက်ၤီေတြဝယ္ပီး ေပ်ာ္ျမဴးေနခဲ့တာ။ အိမ္ကိုဖုန္းဆက္တိုင္းလဲ့ အမအတြက္ ေမြးလာမဲ့ ကေလးေလးအတြက္ ဘာဝယ္ခဲ့ရမလဲလို႔ ေမးရတာအေမာ။ ဒါေပမဲ့ က်ေတာ္ျမန္မာျပည္ ျပန္ေရာက္ခ်ိန္မွသိရတာက အမမွာ အဲဒီ စပ်စ္သေႏၶေၾကာင့္ မရွိေတာ့ဘူးတဲ့။ သူတို႔က က်ေတာ္မသိေအာင္ လိမ္ထားတာေလ။ က်ေတာ္မေရာက္ခင္ ၂လ ေလာက္အလုိထဲက ရွင္းျပစ္လုိက္ပီ ေျပာတယ္။ အခုေတာ့ ၂နွစ္ေၾကာ္ပီေပါ့။ ကေလးယူဖို႔ ၾကိဳးစားေပမဲ့ ကေလးမရေသးဘူးဗ်ာ..။
    ဒီအေၾကာင္းေလး ဖတ္ရေတာ့ သိခ်င္ေနတာေလးေတြ သိရတာ ေက်းဇူးပါဗ်ာ...။

    ReplyDelete

ဒါေလးေတြေရာဖတ္ၿပီးၿပီလား

Related Posts with Thumbnails