Thursday, January 31, 2013

Doctor-Patient Relationship (သို႔မဟုတ္ ) ဘတ္လဘိုင္လိုက္ေနတဲ့ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္



Doctor-Patient Relationship (သို႔မဟုတ္ ) ဘတ္လဘိုင္လိုက္ေနတဲ့ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္

ပထမဆံုး၀န္ခံခ်င္တာက ဒီေဆာင္းပါးကိုလည္း ပုဂိၢဳလ္ေရးကင္းကင္း နဲ႔ ကိုယ့္အျမင္အတိုင္းေရးထာတးယ္ဆိုတာပါပဲ ။ ဒီေခါင္းစဥ္ေလးတပ္လို္ကရတဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔လူနာေတြပိုျပီးက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ Discussion လုပ္ခ်င္တဲ့အတြက္ရယ္ တခ်ိဳ႕ေသာ ဖံုးကြယ္ေနတဲ့အမွန္တရားအခ်ိဳ႕ကို ထပ္မံဖြင့္လွစ္ျပခ်င္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ရယ္ျဖစ္တယ္ ။ တကယ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ရိုးရိုးကေလးေျပာရမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္ဆိုတာ နတ္ဘုရားမဟုတ္ဘူး အလံုးစံုျပည့္၀တဲ့သူျပည့္စံုတဲ့သူေတြမဟုတ္ဘူး ။ ဆရာ၀န္မွမဟုတ္ဘူး ဘယ္လို Professional မွာျဖစ္ျဖစ္ Perfect ဆိုတဲ့စကားလံုးက အေပၚယံသာျခံဳလႊမ္းထားျခင္းျဖစ္တယ္ ။ ဘယ္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမွ Perfect မျဖစ္ပါဘူး ။ အခုေရးေနတဲ့စာေရးသူအပါအ၀င္ေပါ ။ ဒါေလး အရင္ေျပာခ်င္တာေပါ ။ ဘာလို႔ ဆရာ၀န္ေတြအေၾကာင္းေရးခ်င္တာလို႔ေမးတဲ့ေမးခြန္းအေပၚေတာ့ နည္းနည္းေျဖခ်င္ပါေသးတယ္ ။ စိတ္၀င္စားလို႔ရယ္ ဆရာ၀န္ဆိုတာလည္း သာမန္ လူနာေတြလိုပဲ အေတြးေတြခံစားခ်က္ေတြ ရွိေနတဲ့ ေလာဘေဒါသ မကင္းတဲ့လူေတြျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း မီးေမာင္းထိုးျပခ်င္တာရယ္ ဆရာ၀န္ကလည္း သူမ်ားေတြလိုပဲ အဆိုးေရာအေကာင္းေရာ ဒြန္တြဲေနတဲ့ လူသားေတြျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းဒီေဆာင္းပါးေလးကေဖာ္ညႊန္းသြားမွာျဖစ္ပါတယ္ ။

ဆရာ၀န္ေတြဟာ Ideal ေတြလား

အဲဒီေမးခြန္းတစ္ခုေမးစရာရွိတယ္ ။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ (ဆရာ၀န္ေတြ ) မိမိတုိ႔ဟာ Professional ေတြျဖစ္တယ္ ဒီေတာ့ အားလံုးထဲမွာ စံျပေနရမယ္ လို႔ဆိုၾကတယ္ ။ လူနာေတြကို အရက္မေသာက္ရဘူးေျပာတယ္ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္လည္းမေသာက္ရဘူးလို႔တားျမစ္ၾကတယ္ ။ လူနာေတြကို ေဆးလိပ္မေသာက္ရဘူးလို႕တားျမစ္တယ္ကိုယ္ကိုယ္တိုင္လည္းတားျမစ္တယ္ ။ ကၽြန္ေတာ္နားမလည္ပါဘူး ။ ဆရာ၀န္ေတြလည္းလူပါပဲ ေဆးလိပ္ေသာက္ခ်င္ေသာက္မယ္ အရက္ေသာက္ခ်င္ေသာက္မယ္ မေကာင္းတာကို မေကာင္းပါဘူးလို႔ ေျပာခြင့္ရွိပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ အမ်ားစုထင္ထားၾကတာက လူနာေတြကိုေတာင္တားျမစ္ေနတာ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္က စံျပအေနနဲ႔ မေကာင္းတာေတြမလုပ္ရဘူးလို႔ဆိုၾကတယ္ ။ ဒါဆိုရင္ ဆရာ၀န္ေတြဟာ Ideal ေတြလား ။ မဟုတ္ေသးပါဘူး ဆရာ၀န္ေတြလည္း မေကာင္းတာ လုပ္တဲ့သူေတြရွိသလိုေကာင္းတာလုပ္တဲ့သူလည္းရွိၾကတယ္ ။ တခ်ိဳ႕ဆရာ၀န္ေတြ ေဆးလိပ္အရက္ေသာက္ၾကတယ္ တခ်ိဳ႕ဆရာ၀န္ေတြ ေဆးလိပ္အရက္မေသာက္ၾကဘူး ။ ဒီေတာ့ေျပာခ်င္တာက ဆရာ၀န္ေတြမွာလည္း တသီးပုဂၢလခံစားခ်က္ ရွိၾကတယ္ ။ ေကာင္းေအာင္ေနရမယ္ ေတာ္ေအာင္ေနရမယ္ စံျပျဖစ္ေနရမယ္ဆိုတဲ့ ေဘာင္ထဲ ေနေနၾကတဲ့ဘ၀ေတြ ဟာ တကယ္ေတာ့ လြတ္လပ္ခြင့္အမ်ားၾကီးကိုဆံုးရွံုးျပီး ဆရာ၀န္လုပ္ခ်င္စိတ္ကို တခါတခါ ဖယ္ခြသြားခ်င္စိတ္ေပါက္ေစမိတယ္ လို႔ သူငယ္ခ်င္းဆရာ၀န္တစ္ေယာက္ကေျပာဖူးတယ္ ။ ။ ဆရာ၀န္ပဲလုပ္ေပါ့ ဒါေလးေတာင္မလုပ္ႏုိင္ဘူးလားေမးစရာရွိတယ္ ။

ေဆးလိပ္အရက္က ေကာင္းမွမေကာင္းတာ ဒီေလာက္ Health Education ေတြလုပ္ေနျပီးေတာ့ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ဘာလို႔ အဲဒါေတြကိုလုပ္ျပေနမွာလဲ ။ အဲဒီလိုေမးခြန္းေမးတဲ့သူဟာ တကယ္ေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြကို Ideal အျဖစ္ျမင္ေနတဲ့သူပါပဲ ။

ဂ်ဴတီကုပ္နားၾကပ္ပါတိုင္းဆရာ၀န္ျဖစ္သလား

ဆရာ၀န္ေတြ သန္႔ရွင္းသပ္ရပ္ရမယ္လို႔ ဆရာ၀န္ေတြရဲ႕ ဆရာၾကီးေတြက မွာေလ့ရွိၾကတယ္ ။ အဲဒါကိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ကလက္ခံတယ္ ။ လူနာကုတာပဲ လူနာစိတ္ခ်မ္းသာေအာင္ နည္းနည္းသပ္သပ္ရပ္ရပ္ေလးေတာ့၀တ္ရမွာေပါ့ ။ လူနာေတြစိတ္ထဲက ဘာလို႔ ဆရာ၀န္ေတြဆီလာျပရသလဲဆိုတဲ့ေမးခြနး္ကိုစဥ္းစားၾကည့္ၾကဖို႔ေကာင္းတယ ္။ ေရာဂါေပ်ာက္ခ်င္လို႔ယံုၾကည္အားကိုးတဲ့စိတ္ ။ ဟုတ္တယ္ သူမ်ားႏုိင္ငံေတြမွာ ေရာဂါေပ်ာက္ခ်င္လို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာက အားကိုးတယ္ဆိုတာ ပါပါတယ္ ။ ဒီေတာ့အားကိုးတယ္ဆိုကတည္းက ၾကည္ညိဳလို႔ ဒါဆို ဆရာ၀န္ေတြအားလံုးၾကည္ညိဳထိုက္တဲ့လူေတြလား ။ ဒီလိုလည္းမဟုတ္ေသးပါဘူး ။ ဆရာ၀န္ေတြကို လူနာေတြက ပိုက္ဆံေပးတယ္စပ္းသပ္ခကုသခေပးတယ္ ဆရာ၀န္ေတြကကုတယ္ တကယ္ဆို ေစ်းသမားစကားနဲ႔ေျပာရင္ အေပးအယူပဲမဟုတ္ဘူးလာ ။ ဘာၾကည္ညိဳစရာလိုလို႔လဲ ။ ဒါေပမယ့္ဘာလို႔ ဆရာ၀န္ေတြကို လူနာေတြက ၾကည္ညိဳၾကလဲ လူ႔အသက္ကို ကယ္ေပးတဲ့မြန္ျမတ္တဲ့အလုပ္ျဖစ္ေနလို႔ပဲ ။ ဒါဆို မြန္ျမတ္တဲ့ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို႔ မြန္ျမတ္တဲ့ အသြင္အျပင္ရွိဖို႔ေတာ့လိုတယ္ ။ အခုေခတ္ေဆးေက်ာင္းသားေဆးေက်ာင္းသူေလးေတြကိုလည္း နည္းနည္းေျပာခ်င္ေသးတယ္ ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏွစ္ေတြတုန္းက ဂ်င္းပန္နဲ႔ ေဆးရံုမလာရဘူး လာတယ္ဆိုရင္ ဆရာၾကီးေတြမေတြ႔ေအာင္ပုန္းေနရတယ္ ေတြ႔တာနဲ႔ ေသျပီမွတ္ လူနာကိုမစမ္းခိုင္းဘူး ေဆးရံုအျပင္ထြက္ခိုင္းတယ္ ။

အခုေခတ္ေတာ့ ေဆးရံုမွာ ဂ်င္းပန္ အေပၚကေနဂ်ဴတီကုတ္ထပ္၀တ္ ျပီးေတာ့ နားၾကပ္ကေလးနဲ႔ေၾကာ့ေၾကာ့ ေမာ့ေမာ့ဆရာ၀န္ကေလးေတြအမ်ားၾကီးျဖစ္လာခဲ့ရျပီ ။ ဒါေၾကာင့္ေဆးေက်ာင္းသူေဆးေက်ာင္းသား ေတြကိုလည္း ဒီေဆာင္းပါးေနကမွာခ်င္တာက ဂ်ဴတီကုတ္နဲ႔နားၾကပ္ပါတိုင္းဆရာ၀န္မဟုတ္ပါဘူး လူနာရဲ႕အသက္ကို ကိုယ့္အသက္လို သေဘာထားျပီးေစတနာ ထားကုႏိုင္တဲ့ သပ္ရပ္ၾကည္ညိဳအားကိုးေလာက္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့အ၀တ္အစား ( စတိုင္ပန္၀တ္မယ္ဆိုရင္လည္းစတိုင္ပန္ ပုဆိုး၀တ္မယ္ဆိုရင္လည္းပုဆိုး စသျဖင့္ ) ၀တ္ဆင္ၾကဖို႔လိုပါတယ္ ။ နားကြင္းေတြနားေပါက္ေတြ နဲ႔ကလည္း ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔သိပ္ေတာ့အံမက်လွဘူး ။ အဆိုေတာ္ရုပ္ရွင္မင္းသားမွမဟုတ္တာ လူနာအသက္ကိုကယ္ရမွာပဲ ဒါေတြက လူနာကုတဲ့ professional field ကို မထိခိုက္ေစေပမယ့္ အၾကည္အညိဳနဲ႔ယံုၾကည္ကိုးစားမႈကို ေပ်ာက္ေစတာအမွန္ပဲ ။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္လည္းကိုယ့္အသက္ကို နားကပ္တစ္ဖက္တပ္ျပီးဂ်င္းပန္၀တ္ထားတဲ့ MP3 သီးခ်င္းနားေထာင္ျပီး ေဆးရံုေကာ္ရစ္တာေပၚရပ္ေနတဲ့ ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္လက္ထဲ မထိုးအပ္ႏုိင္ပါဘူး ။ ဒီလို အေသးအဖြဲေလးေတြကို ဆရာ၀န္ေတြ အားလံုးျပင္ဖို႔လိုၾကပါျပီ ။ တကယ့္ကို သပ္ရပ္စြာ ၀တ္ဆင္တဲ့ဆရာ၀န္ေတြအမ်ားၾကီးရွိသလို မသပ္မရပ္ ဘိုသီဘတ္သီနဲ႔ လမ္းသရဲစတိုင္ ဆရာ၀န္ေတြလည္းျမင္ေနရေသးတယ္ ။

ဆရာ၀န္လူနာဆက္ဆံေရး

ႏိုင္ငံျခားအေၾကာင္းကိုအရင္စေျပာရမယ္ထင္တယ္ ။ ႏိုင္ငံျခားမွာ Consultation fees ယူတယ္ လူနာကိုေဆးေပးတယ္ follow up ခ်ိန္းလိုက္တယ္ ။ လူနာျပန္လာတယ္ ျပန္စစ္တယ္ ၾကားထဲမွာ တစ္ခုခုလြဲေခ်ာခဲ့ရင္လူနာက ဆရာ၀န္ကို တရားစြဲတယ္ ။ ဆရာ၀န္သည္ လူနာတရားခြဲရင္ ခံရတယ္ ။ လူနာက ေဆးမထိုးခ်င္ဘူး ဆိုရင္ထိုးခြင့္မရွိဘူး ။ ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ေတာ့ေအးစက္စက္ ေရာင္းသူ၀ယ္သူဆက္ဆံေရးပဲ ။ သူတို႔အဆိုအရေတာ့ Professional Communication ဆိုလားပဲ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံကေတာ့ဒီလိုမဟုတ္ဘူး ။ ဆရာ၀န္ကို အိမ္ဦးနတ္အျဖစ္မွတ္ယူတဲ့လူနာေတြေတာင္ရွိတယ္ ။ ဒါက ကိုယ္တိုင္ၾကံဳဖူးလို႔ေရးျပတာပါ ။ ဆရာ၀န္လာျပီဆိုရင္ တကယ့္ကို ခယယိုက်ိဳးလို႔ ယပ္ခပ္ေပးသူကခပ္ ေရတိုက္တဲ့သူကတိုက္ နီးနီးနားနားေတာင္လမ္းမေလွ်ာက္ခိုင္းဘူး ။ ေကာင္းလိုက္တာ ဆရာ၀န္နဲ႔လူနာဆက္ဆံေရးဟာ ေမာင္နဲ႔ႏွမ ၊ သားနဲ႔အမိ ၊ အေဒၚနဲ႔တူ အေဖနဲ႔သားလိုျဖစ္ေနခဲ့တာ ။ အခုအခ်ိန္ထိလည္းအမ်ားစုက အဲဒီဆက္ဆံေရးပါပဲ ။ ဒါေပမယ့္ ေဆးရံုၾကီးတစ္ရံုကေန ျဖစ္တဲ့ကိစၥ ကေနစလို႔ မီဒီယာေတြအားေကာင္းမႈ လူမႈဆက္သြယ္ေရးကြန္ယက္ေတြအားေကာင္းမႈ နဲ႔ တရားစြဲဆိုမႈေတြျဖစ္တဲ့အထိျဖစ္သြားျပီး ဆရာ၀န္ လူနာဆက္ဆံေရးဟာ ေျမာင္းထဲက်သြားတဲ့ယံုၾကည္မႈေတြလိုျဖစ္သြားရျပန္တယ္ ။ လူပါပဲ ဆရာ၀န္ကလည္းလူပါ လူနာ ၁၀၀ ေလာက္ကုရတယ္ အခ်ိန္သိပ္မေပးႏုိင္ဘူးလို႔ အထူးကုၾကီးေတြလူနာမ်ားတဲ့ဂ်ီပီေတြေျပာၾကတယ္ ။

ဒီလိုလည္းမဟုတ္ေသးဘူး လူနာေတြရဲ႕ယံုၾကည္မႈကို လိုခ်င္တယ္ဆိုရင္ လူနာေတြကိုလံုေလာက္တဲ့အခ်ိန္ေပးရမယ္ ေပးတဲ့ဆရာ၀န္ေတြလည္းရွိတယ္ ။ လူနာအမ်ားစုက ကိုယ့္မွာ ဘာျဖစ္ခ်င္သလဲသိခ်င္ၾကတယ္ ဆရာ၀န္ေတြကလည္း တခ်ိဳ႕ေရာဂါေတြအေသးစိတ္ရွင္းျပရင္နားမလည္မွာစိုးတာရယ္ (သို႔မဟုတ္ ) မရွင္းျပခ်င္တာရယ္ ၊ ေနာက္လူနာေတြ ေစာင့္ေနရမွာအားနာတာရယ္ေၾကာင့္ဘာျဖစ္တာလဲဆိုတဲ့ Diagnosis ကိုမေျပာျပလိုက္တဲ့ဆရာ၀န္ေတြရွိတယ္ ။ ေျပာျပတဲ့ဆရာ၀န္ေတြလည္းရွိတယ္ ။ အခုလို (မရွိဘူးရွိတယ္ ေကာင္းတယ္မေကာင္းဘူးတြဲတြဲေရးေနရတာ လူေတြျဖစ္တဲ့ဆရာ၀န္ေတြဟာလည္းအေကာင္းေရာအဆိုးေရာဒြန္တြဲေနၾကတယ္ဆိုတာထင္ဟပ္ျပခ်င္တာပါ ) ။ ဘာပဲေျပာေျပာ ဆရာ၀န္လူနာဆက္ဆံေရးဟာ အခုေနာက္ပိုင္း ဘတ္လဘိုင္လိုက္ေနတာ အမွန္ပဲ ။ ဘတ္လဘိုင္လိုက္တယ္ဆိုတာ ဘမ္းစကားပါ မရွင္းမရွင္းပဲ ဇာတ္ေမ်ာၾကီးျဖစ္ေနတာကိုဆိုလိုတာပါ ။ လူနာေတြက ဆရာ၀န္ေတြကို ျပတ္ျပတ္သားသား မွားတာနဲ႔ တရားစြဲဖို႔ေလာက္အထိ ျဖစ္ၾကျပီလားဆိုေတာ့လည္းမဟုတ္ေသးဘူး ။ အခုထိ ဆရာ၀န္ကို ယံုၾကည္အားကိုးေနၾကတဲ့ လူေတြဒုနဲ႔ေဒး။ ဒါဆို ဆရာ၀န္လူနာဆက္ဆံေရးက အလံုးစံုပ်က္ဆီးသြားျပီလားလို႔ ေမးစရာရွိတယ္ ။ မပ်က္ဆီးေသးပါဘူး ။ ဆရာ၀န္ေတြအေနနဲ႔ လူနာေတြ ယံုၾကည္အားကိုးထိုက္ေအာင္ေနေနသမွ် လူနာေတြဖက္က အားကိုးစိတ္ ယံုၾကည္ခ်င္စိတ္ကလည္းမပ်က္ေသးဘူးဆိုတာ ေျပာခ်င္တာပါ ။

ဆရာ၀န္ေတြ အမွားေပါင္းမ်ားစြာ မလုပ္မိၾကဖို႔လိုတယ္


အသိဆရာ၀န္တစ္ေယာက္ရွိတယ္ အခုေတာ့ဆရာ၀န္မလုပ္ေတာ့ဘူး ။ စီးပြားေရးလုပ္ေနတယ္ ကိုယ့္ထက္ခ်မ္းသာလိုက္တာ က်ိက်ိတက္ပဲ တခါတခါ သူမ်ားခ်မ္းသာတာ အားက်တယ္ ဒါေပမယ့္ စိတ္ထဲလည္းသူ႔ဖက္ေနၾကည့္တာ ဘယ္ေလာက္ခ်မ္းသာခ်မ္းသာ တစ္ခုခုကိုဆံုးရွံုးေနရသလိုပဲအခ်ိန္နဲ႔အမွ်ေပါ့ ။ သူ႔ျဖစ္စဥ္ကဒီလို လူနာတစ္ေယာက္ လာျပတယ္ သူကေဆးရံုတက္ဖို႔လိုအပ္လို႔ေဆးရံုသြားရမယ္ေျပာတယ္ လူနာကျငင္းတယ္ဆရာ့လက္ထဲအေသခံမယ္တဲ့ ဒီေတာ့ သူကမျဖစ္ႏုိင္ဘူးေဆးရံုသြားပါအခ်ိန္မွီပါတယ္ ဒီမွာဆက္ေနရင္အခ်ိန္မမွီဘူးေျပာတယ္ ဆရာ့လက္ကိုပဲအပ္ပါတယ္ဆရာပဲကုေပးပါဆိုျပီးဇြတ္ေျပာၾကတယ္ ။ အဲဒီအခ်ိန္က တကယ့္ကို Crisis ပါ ဆရာ၀န္က လူနာကို ကၽြန္ေတာ္မကုႏုိင္ဘူးျငင္းခြင့္မရွိဘူး ႏုိင္ငံျခားမွာေတာ့ျငင္းခ်င္ျငင္းမွာေပါ့ ။ အျပင္ေဆးခန္းမွာ ဆက္ကုျပန္ရင္လည္း လူနာအသက္ေသႏုိင္တယ္ ။ ေနာက္ဆံုးမရတဲ့အဆံုး သူအသက္ကယ္ေဆးေတြထိုးတယ္ သူ႔ အေတြ႔အၾကံဳ သူ႔ အစြမး္ရွိသေလာက္ေန႔ေန႔ညညသူကုတယ္ ။ ၃ ရက္ေလာက္ၾကာေတာ့ လူနာ ဆံုးသြားတယ္ ။ လူနာရွင္ေတြကလည္း ေက်ေက်နပ္နပ္ပဲ ဆရာရွိလို႔ ဒီေလာ

က္အသက္ရွင္ခြင့္ရတာလို႔ေျပာတယ္ ။ အဲ ၀ိုင္းဖြၾကတာက ရပ္ကြက္ထဲကလူေတြ ဒီဆရာ၀န္ေဆးထိုးလို႔လူနာ ေသသြားတာပါဆိုျပီး ။ တစ္ေယာက္စကားတစ္ေယာက္နားနဲ႔ စကားေတြကားလိုက္ၾကတာ သူ ေဆးဆက္မကုေတာ့ဘူး ။ စီးပြားေရးပဲလုပ္ေတာ့မယ္ဆိုျပီး နားၾကပ္ကိုခ် စီးပြားေရးေလာကထဲ ၀င္သြားတယ္ ။

အမွားေပါင္းမ်ားစြာ လုပ္မိႏုိင္ပါတယ္ ။ လူပါဆိုမွပဲ ဒါေပမယ့္ အမွားနည္းသထက္နည္းေအာင္ေတာ့လုပ္ရမယ္ ။ အထူးသျဖင့္အသက္အႏၱရာယ္နဲ႔ၾကံဳေနရတဲ့ သနားဖို႔ေကာင္းတဲ့လူနာေတြအဖို႔ ကိုယ္ဟာ အားကိုးထိုက္တဲ့ ဆရာ၀န္ျဖစ္ဖို႔ လိုတယ္ ။ က်န္တဲ့ဆရာ၀န္လူနာ ဆက္ဆံေရးအမွား ဘာအမွားညာအမွားခြင့္လႊြတ္လို႔ရေပမယ့္ ေဆးကုျခင္းအပိုင္း Medical Treatment မွားရင္ေတာ့ခြင့္လႊတ္လို႔မရဘူး ။ ဆရာ၀န္မလုပ္သင့္ဘူးဆိုျပီး ဆမ ျပန္သိမ္းတာေတြရွိပါတယ္ ။ ဒီေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြအေနနဲ႔လည္း အျမဲ Update ျဖစ္ေနေအာင္ Continuous Medical Education ဆိုတဲ့ CME ေတြ တက္ၾကဖို႔လိုတယ္ ။ လူနာေတြနဲ႔ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ေႏြးေႏြးေထြးေထြးေနရမယ္ ေအးတိေအးစက္မလုပ္ရဘူး ဒါဆို အျမဲပဲ မိသားစု ဆက္ဆံေရးကိုရမွာပါ ။ လူနာထက္ပိုက္ဆံကိုပဲ ပို ျမတ္ႏိုးေသာ ဆရာ၀န္ေတြရွိသလို တကယ္ေတာ့ ကိုယ့္အက်ိဳးကို လစ္လွ်ဳရွုျပီး နယ္မွာ အပင္ပန္းခံသြားကုေနတဲ့ ေစတနာ ႏွလံုးလွဆရာ၀န္ေတြလည္းရွိၾကတယ္ ။

ဆရာ၀န္ႏွင့္ မာန္တက္ျခင္း

အဲဒီကိစၥကလည္းရွင္းရအေတာ္ခက္တယ္ ။ ဆရာ၀န္ေတြ တခ်ိဳ႕မာန္တက္ၾကတယ္ တခ်ိဳ႕မာန္မာနမရွိၾကဘူး ။ ပညာတတ္တဲ့ အထူအပါးေပၚမူမတည္ဘူး ။ ေဆးေလာကစ၀င္လာတဲ့ေဟာက္ဆာဂ်င္တစ္ေယာက္ေဆးေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ ေမာက္ေမာက္မာမာနဲ႔လူနာေတြကိုဆက္ဆံျပီး မာန္တက္ေနတာရွိသလို ဘြဲေတြတသီၾကီးယူျပီးတဲ့အေတြ႔အၾကံဳရင့္က်က္ေနတဲ့ဆရာ၀န္ၾကီးေတြက လူနာေတြကို ေႏြးေႏြးေထြးေထြးနဲ႔ဆက္ဆံတာမ်ိဳးလည္းရွိတာပါပဲ ။ တကယ္ေတာ့ ေလာကၾကီးမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနသမွ် အေၾကာင္းအရာေတြက ဆရာ၀န္ နဲ႔လူနာျဖစ္တဲ့ကိစၥေတြမဟုတ္ပါဘူး ။ လူ သားေတြဆိုတဲ့လူအခ်င္းခ်င္းျဖစ္ေနၾကတာေတြပါ ။ မာန္တက္တဲ့ဆရာ၀န္ေတြရွိသလို မာန္မတက္တဲ့ဆရာ၀န္ေတြလည္းရွိၾကတယ္ ။ မာန္တက္တဲ့လူနာေတြရွိသလို မာန္မတက္တဲ့လူနာေတြလည္းရွိၾကတယ္ ။ ဒါေပမယ့္လူနာေတြ ယံုၾကည္အားကိုးၾကတဲ့ဆရာ၀န္ျဖစ္ထိုက္ဖို႔အတြက္ေတာ့ မာန္မနာကိုခြာခ်ထားတဲ့ဆရာ၀န္ေတြျဖစ္ၾကဖို႔လိုပါတယ္ ။ တခ်ိဳ႕ဆရာ၀န္ေတြဟာတကယ့္ကို စိတ္ရင္းသေဘာေကာင္းၾကတယ္ ။ လူနာေတြလာျပီဆိုရင္ စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႔စမ္းသပ္ၾကသလို ဘယ္လိုမာန္မာနမွမရွိပဲ လူနာေတြကို အက်ိဳးသင့္အေၾကာင္းသင့္ရွင္းျပတတ္ၾကတယ္ ။ တခ်ိဳ႕ဆရာ၀န္ေတြ တကယ့္ကို မာန္တက္ၾကတယ္ ။ လူနာကို ရွင္းျပဖို႔မထိုက္တန္ဘူး ေဆးပညာေတြနားမလည္ပဲဘာလို႔ေမးေနတာလဲ လို႔ ေတြးၾကတယ္ ။ မွန္ပါတယ္လူနာေတြကေဆးပညာနားမလည္ဘူးပဲထားပါ ဒါေပမယ့္ ဘာေရာဂါျဖစ္ေနလို႔ ဘာေတြလုပ္ဖို႔လိုတယ္ ဘာေၾကာင့္ဒီလကၡဏာျဖစ္ေနတာပါ ဆိုျပီးအက်ိဳးသင့္အေၾကာင္းသင့္ရွင္းျပဖို႔လိုတယ္လို႔ထင္မိတယ္ ။  အဲဒီလိုဆရာ၀န္ေတြ အမွန္ကိုျမင္ႏိုင္ၾကပါေစ ေ၀ဒနာခံစားေနရတဲ့လူနာေတြကေတာ့ သိခ်င္ၾကမွာ မလြဲပါဘူး ။

အရွုပ္ထုပ္ၾကီးမ်ား အားမထမ္းၾကေစလို

တခါတခါ တခ်ိဳ႕အေၾကာင္းအရာေတြ ခ်ိန္ဆျပရတာ အရမ္းခက္တယ္ဆိုတာ စာဖတ္သူမ်ား သတိထားမိၾကမွာပါ။ အမွန္ေတာ့ Refer fees ဆိုတာ မျဖစ္စေလာက္ေငြေၾကးေလးပါ ။ ရာဂဏန္းေထာင္ဂဏန္းနဲ႔ ဘာမွမစားေလာက္ေပမယ့္အဲဒီ ကိစၥကိုလက္ညွိဳးထိုးၾကျပီး ဆရာ၀န္ေတြကို အရွုပ္ထုပ္ေတြလို႔စြပ္စြဲေနၾကသူေတြျဖစ္တယ္ ။ ဆန္ရင္းနာနာဖြတ္ဆိုတဲ့စကားအတိုင္း ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြကိုပဲေျပာရပါဦးမယ္ ။ လိုအပ္တဲ့ Investigation ကိုပဲလုပ္ခိုင္းပါ လူနာအမ်ားစုက ဆင္းရဲၾကပါတယ္ ။ ကၽြန္ေတာ့္ဆရာ (ေျမာက္ဥကၠလာပ မွ သမားေတာ္ၾကီး ) တစ္ေယာက္ေျပာသလို “ လူနာတစ္ေယာက္ကို creatinine စစ္ဖို႔မလိုပဲ ဘာလို႔စစ္ခိုင္းတာလဲ ” ဆိုသလိုေပါ့ အဲဒီတုန္းက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကစာသင္သားေတြပါ ။ Durg bruden တို႔လို မ်ိဳး Investigation burden လည္းမျဖစ္ေစခ်င္ပါဘူး ။ လိုအပ္တာကိုပဲတိတိက်က်စစ္ခိုင္းျပီး ေဆး၀ါးတိတိက်က်ေပးႏုိင္တဲ့ ဆရာ၀န္မ်ားကို အတုယူၾကေစခ်င္တယ္ ။ ပထမတစ္ေခါက္ကေရးခဲ့တဲ့ ေဆာင္းပါးထဲက လို႔ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ နာမည္ၾကီးရာ ေဆး၀ါးတံဆိပ္ေတြ ေရြးေပးတာမဟုတ္ပဲ လူနာေတြအတြက္ တကယ္ပဲ အရည္အေသြးးျပည့္၀တဲ့ ေဆး၀ါးေတြရေစခ်င္လို႔ ညႊန္းေပးႏုိင္တဲ့ဆရာ၀န္မ်ားျဖစ္ၾကပါေစ ။ ေနာက္တစ္ခု Deal ေတြကိုလည္း ရည္ရြယ္ခ်က္ ၂ခုနဲ႔ေတြ႔ရတယ္ ။ မွန္ပါတယ္ ward ထဲကလူနာေတြအတြက္ donation လိုလို႔ ေဆးရံု facility အတြက္ လိုလို deal လုပ္ၾကတယ္ဆိုရင္ေတာ့ လက္ခံပါတယ္ လူနာေတြအတြက္အမ်ားအက်ိဳးတြက္ပဲေလ ။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ Personal advantage အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ေရွာင္ၾကေစခ်င္ပါတယ္ ။

အခု ၀ိုင္းထိုးေနတာ လက္ညွိဳးတစ္ေခ်ာင္းတည္းမဟုတ္ပါဘူး ။ လက္ညွိဳးေပါင္းမ်ားစြာကပါ ။ ကိုယ္ေတြမွ မျပင္ရင္ ကိုယ္ေတြမွ အခ်င္းခ်င္းသတိမေပးရင္ ဒီအတိုင္းပဲ အရွုပ္ဇာတ္လမ္းေတြမွာ ေမ်ာပါေနၾကမလား ။ ဆရာ၀န္ၾကီးေတြကို ေစာ္ကားလိုတဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္လား အမွန္ကိုျမင္ေစခ်င္တဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္လားဆိုတာကိုေတာ့ စာဖတ္သူေတြနားလည္ၾကမွာပါ ။ ေဆးေလာကကို ႏုိင္ငံတကာ အဆင့္မွီျမင့္မားေစခ်င္ေပမယ့္ Doctor -patient relationship ကိုေတာ့ အရင္ေခတ္က “ မိသားစု ” ဆက္ဆံေရးကိုပဲ လိုခ်င္မိပါတယ္ ။ ဆရာ၀န္ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ “ သမား ” ေတြပါ ။ သမား ဂုဏ္နဲ႔ညီေအာင္ေနမွျဖစ္မယ္လို႔ ဆရာၾကီးေတြက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ခဏခဏေျပာခဲ့ဖူးတယ္ ။ လူနာကို အသက္ကယ္ယံုတင္မဟုတ္ဘူး အဲဒီလူနာရဲ႕ “ ေရရွည္အက်ိဳး ”အတြက္ပါ ေမွ်ာ္ေတြးဆျပီး Plan လုပ္ေပးရမယ္တဲ့ ။ ရပ္ကြက္ထဲ ေဆးထိုးမွားလို႔ ဆမ အသိမ္းခံလိုက္ရတယ္ ေတာကိုေျပးျပီးေျပာင္းသြားတယ္ အမႈရင္ဆိုင္ေနရတယ္စတဲ့ အသံေတြကို လူထုေတြထဲကေန ျပန္မၾကားခ်င္တာအမွန္ပါ ။ လူနာေတြမွာလည္းအေကာင္းအဆိုးရွိေနၾကသလို ဆရာ၀န္ေတြကို နားမလည္ၾကသလို ဆရာ၀န္ေတြမွာလည္းအေကာင္းအဆိုးရွိၾကျပီးလူနာေတြကိုနားမလည္ၾကတာေတြရွိတယ္ ။

ဘတ္လဘိုင္လိုက္ေနတဲ့ ဒီဇတ္လမ္းၾကီးေတာ့ ဘယ္အခ်ိန္အဆံုးသတ္မလဲ ။ လူနာေပါင္းမ်ားစြာ အတြက္လိုအပ္ေနလို႔လစ္ဟာေနတဲ့ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္ ရာထူးေပါင္းမ်ားစြာကို အစိုးရကမေပးႏုိင္လို႔ PSC ေျဖခိုင္းတယ္ ျပန္လူစစ္တယ္ ေလ်ာ့ခ်တယ္ ။ အရည္အခ်င္းျပည့္မီလို႔ ဘြဲေတာင္ေပးဆမလက္မွတ္ေတာင္ေပးျပီးမွ PSC ကေမးခြန္းေတြမေျဖႏုိင္လို႔ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္မျဖစ္လိုက္ရတဲ့ဆရာ၀န္ေတြထုနဲ႔ေဒးပါ ။ ဆရာ၀န္ေတြမ်ားစြာ ေက်းလက္ေဒသ ေတာင္တန္းေဒသ ေျမျပန္႔ေဒသေတြမွာ လိုအပ္လွ်က္ရွိပါတယ္ ။ အစိုးရအေနနဲ႔လည္း နယ္မွာ သြားလုပ္ရတဲ့ဆရာ၀န္ေတြရဲ႕လစာနဲ႔ အဲဒီဆရာ၀န္ေတြယူရတဲ့ Risk ေတြကို တခါေလာက္ျပန္ဆန္းစစ္ၾကည့္ေစခ်င္တယ္ ။ M.Med.Sc ေျဖဖို႔မျဖစ္မေနလက္ေထာက္ဆရာ၀န္ ဘ၀ကိုလုိခ်င္ၾကတဲ့ဆရာ၀န္အတြက္ နည္းလမ္းေကာင္းတစ္ခုေတာ့ရွာေဖြရလိမ့္မယ္လို႔ တင္ျပခ်င္ပါတယ္ ။ တကယ္ေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြပိုေနတာမဟုတ္ပါဘူး ။ လူနာေပါင္းမ်ားစြာအတြက္လိုေတာင္လိုေနပါေသးတယ္ ။ အရည္အခ်င္းျပည့္၀တဲ့ဆရာ၀န္ေတြအမ်ားၾကီးလိုေနပါတယ္ ။ အစိုးရအေနနဲ႔ က်န္းမာေရးက႑ မွာ ဒီထက္ေကာင္းတဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈေတြ ဥပမာ လိုအပ္ေနတဲ့ေဆးရံုအစိတ္အပိုင္း ၊ စမ္းသပ္မႈစက္ပစၥည္းေတြနဲ႔ FOC ယူေနရတဲ့ လူနာေတြအတြက္မ်ားစဥ္းစားျပ့ီးျဖည့္ဆည္းေပးမယ္ဆိုရင္ ခုနကတင္ျပခဲ့တဲ့ Deal လုပ္တဲ့ကိစၥေတြလည္း ကင္းရွင္းသြားမယ္လို႔ ျမင္မိတယ္ ။

အစိုးရကို အျပစ္တင္ေနတာမဟုတ္ေပမယ့္ အားနည္ခ်က္ေတြကေတာ့ရွိေနတာပါပဲ ။ Ward အတြင္းအျပင္ သန္႔ရွင္းေရးကအစ ေဆးရံုစၾကၤန္မွာ ခ်ေရာင္းေနတဲ့ေစ်းသည္ေတြ ကြမ္းတံေတြးေတြ အ၀င္ေပါက္ေစာင့္တဲ့လူေတြရဲ႕ မ်က္ႏွာထားေတြ ၊ နာ့စ္ေတြ ေဟာက္စ္ေတြ ဆရာ၀န္ေတြအဆံုးက်န္းမာေရးက႑ၾကီးတစ္ခုလံုးဒီထက္ပိုေကာင္းတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုကို တည္ေဆာက္ၾကဖို႔ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္ ။ အစိုးရက မျဖည့္ဆည္းေပးႏုိင္လို႔ ျဖစ္သလိုလုပ္ေနရပါတယ္ဆိုတဲ့ ေနရာေတြအမ်ားၾကီးပါ ။ ေသခ်ာေတြးၾကည့္ၾကေစခ်င္သည္ ။ ဟီးရိုးမဟုတ္ၾကေသာ ဆရာ၀န္မ်ားႏွင့္ ဆရာ၀န္ကို အသက္ပံုႏွင္းအပ္ရေသာ လူနာမ်ားၾကားက နားလည္စာနာေႏြးေထြးေသာ ဆက္ဆံေရးတစ္ရပ္ကိုသာျမင္ေတြ႔ခ်င္ေနမိေတာ့သည္ ။

သက္တန္႔ခ်ိဳ
30 Jan 2013
စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

4 comments:

  1. ဟီးရိုးမဟုတ္ၾကေသာ ဆရာ၀န္မ်ားႏွင့္ ဆရာ၀န္ကို အသက္ပံုႏွင္းအပ္ရေသာ လူနာမ်ားၾကားက နားလည္စာနာေႏြးေထြးေသာ ဆက္ဆံေရးတစ္ရပ္ကိုသာျမင္ေတြ႔ခ်င္ေနမိေတာ့သည္ ။
    ခင္တဲ.အန္တီေလးေမခင္

    ReplyDelete
  2. လူနာရွင္ဘက္ကလဲ ကိုယ့္အသက္၊ ကိုယ္ခ်စ္တဲ႔သူေတြအသက္ကို ယံုၾကည္စြာနဲ႔ အားကိုးတၾကီးပံုအပ္ထားၾကပါတယ္။ လုပ္ေပးႏိုင္လိမ့္မယ္. ယံုၾကည္တယ္ေလ. ဒါမဲ႔ေလ နတ္မွမဟုတ္တာ. အရာရာထိတိုင္း ေရႊျဖစ္တာမွမဟုတ္တာ..ႀကိဳးစားေပမဲ႔ မကယ္လိုက္ႏိုင္တဲ႔ အေျခအေနဆို လက္ခံပါတယ္..သို႔ေပမဲ႔..ပညာဂုဏ္ေမာက္လြန္းသူ၊ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္အထင္ႀကီးလြန္းသူ၊ ငါမရွိရင္ ငါမလုပ္ေပးရင္ ငါလုပ္ေပးမွျဖစ္တာမလား ဆိုျပီး အေပၚစီးကေနၾကည့္ျမင္ေနတဲ႔ ကိုယ္ယံုၾကည္သူေတြကိုေတာ့ ေၾကာက္မိတယ္. ဆရာ၀န္နဲ႔လူနာ.ဆရာ၀န္နဲ႔လူနာရွင္. အားလံုးကိုယ္ခ်င္းစာတရားနဲ႔ ယံုၾကည္ႏိုင္ၾကပါေစ။

    ReplyDelete

ဒါေလးေတြေရာဖတ္ၿပီးၿပီလား

Related Posts with Thumbnails